Tanımlar

EK MADDE 2- (Ek:28/7/2024-7524/38 md.) (1) Bu Kısmın uygulamasında; a) Ana işletme: Bir nihai ana işletmeyi, bir ara ana işletmeyi ya da kısmen sah ip olunan ana işletmeyi, b) Ana merkez: Bir iş yerinin finansal muhasebe net kazanç veya zararını finansal tablolarına dahil eden işletmeyi, c) Ara ana işletme: Aynı çok ul uslu işletme grubuna bağlı başka bir bağlı işletmede doğrudan veya dolaylı olarak mü lkiyet payına sahip olan bir bağlı işletmeyi (nihai ana işletme, kısmen sahip olunan ana işletme, iş yeri veya yatırım işletmesi hariç), ç) Bağlı işletme: Bir gruba dahil olan herhangi bir işl etmeyi veya bir ana merkeze bağlı iş yerini, d) Çok uluslu işlet me grubu: Nihai ana işletmenin bulunduğu ülke dışında en az bir ülkede bir veya daha fazla işletmeye veya iş yerine sahip olan bir işletme grubunu, e) Gayrimenkul yatırım a racı: Ağırlıklı olar ak taşınmazlara yatırım yapmak suretiyle hak sahiplerine gelir s ağlamayı amaçlayan ve işletme veya hak sahibi bazında tek aşamalı vergilemenin yapıldığı işletmeleri, f) Gru p: O rtaklık ilişkisi ya da kontrol gücüyle birbirine bağlı olan ve varlıkları, yükümlülükleri, gelir ve giderleri ve nakit akışlarına nihai ana işle tmenin konsolide finansal tablolarında yer verilen işletmeler topluluğu (büyü klük veya önem derece si kriterl eri 59 28/7/2024 tarihli ve 7524 sayılı Kanunun 37 nci maddesiyle; Kanuna 36 ncı maddesinden sonra gelmek üzere bu kısım ve bölüm başlığı ile birlikte ek madde 1 eklenmiştir. açısından nihai ana işletmenin konsolide finansal tabloların da yer almayan ya da bu tablolara birebir aktarılmayan veya satılmak için iktisap ol unan ve bu yüzden nihai ana işletmenin konsolide finansal tabloları dışında t utulan işletmeler dah il) ile ba şka bir grubun parçası olmaması koşuluyla, bulunduğu ülke dışınd aki diğer ülkelerde bir veya daha fazla iş yerine sahip olan ana merkezleri, g) Güvenli liman: Ek 6 ncı madde kapsamında hesaplanan küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisinin sıfır olarak kabul edildiği ve ek 6 ncı maddenin dokuzuncu fıkrasındaki yetki kapsamında belirlenen yerleri, ğ) İşletme bazlı kazanç veya zarar: Çok uluslu işlet me grubu içerisindeki her bir bağlı işletme tarafından uluslararası kabul gör müş finansal muhasebe standartlarına uygun olarak hazırlanan ve nihai ana işletmenin konsolide finansal tablolarınd a da yer verilen finansal muhasebe net kazanç veya zararının (gr up içi işlemlere ilişkin konsolidasyon düzeltmeleri dikkate alınmadan önceki tutar) ek 5 inci madde kapsamındaki düzeltilmiş tutarlarını, h) İş ortaklığı: Nihai ana işletmenin doğrudan veya do laylı olarak mülkiyet payının en az %50’sine sahip olduğu ve faa liyet sonuçlarının uluslararası kabul görmüş finansal muhasebe standartlarınd aki öz kaynak yöntemi ne göre ni hai ana işletmenin finansal tablolarında raporlandığı işletmeyi, ı) İş yeri: Bir ülk ede bulunan ve ticari faaliyetlerin yürütülmesine tahsis edilen ve yürürlükteki uluslararası vergi anlaşmaları uyarınca iş yeri olarak kabul edilen işe ilişkin yerleri, yürürlükte uluslararası bir vergi anlaşması bulunmaması durumunda iç mevzuatta yer alan düzenlemeler kapsamında iş yeri olarak kabul edilen yerleri, ka zancın elde edildiği ülkede kurumlar vergisi benzeri vergilerin bulunmadığı d urumlarda ise Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü Model Vergi Anlaşmasının 7 nci maddesinde iş yeri olarak kabul edilen yerleri ve bunların dışında kalmakla birlikte işletmenin bulunduğu ülke dışında icra edilen faaliyetlere atfedilen kazançların işletme nin bulunduğu ülkede istisna tu tulması şartıyla, işletme faaliyetlerinin icrasına tahsis edilen yerleri, i) Kapsana n vergi: Bir bağlı işletmenin faaliyette bulunduğu ülkede tahakk uk eden gelir ve kurumlar vergisi ile benzeri nitelikteki vergileri, kâr dağı tımına dayalı vergile me sistemi kapsamında dağıtılan veya dağıtılmış sayılan kârlar üzerinden hesaplanan vergileri, dağıtılsın veya dağıtılmasın kurum kazancı üzerinden kâr dağıtı mına bağlı olarak hesaplanan vergileri, dağıtılmamış kazançlar ve öz sermaye üzerinden hesaplanan benzer nitelikteki diğer vergileri (nitelikli küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi, nit elikli yerel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi, sigorta şirket i tarafından poliçe sahiplerine yapılan prim iadeleri dolayısıyla ödenen vergiler ile nitelikli olmayan iade edilebilir isnat vergisi hariç), j) Kısmen sahip olunan ana işletme: Aynı çok ulusl u işletme grubuna bağlı başka bir bağlı işletmede doğrudan veya dolaylı olarak mülkiyet payına sahip olan ve doğrudan veya dolaylı olarak mül kiyet payının %20’den fazlası çok uluslu işletme grubunun bağlı işletmesi olmayan kişiler tarafından elde tutulan b ağlı işletmeyi (nihai ana işletme, iş yeri veya yatırım işletmesi hariç), k) Konsolide hasılat: Nihai ana işletmenin ve o işletmeye bağlı işl etmelerin bir hesap dönemindeki gelirlerinin ve nakit akışlarının nihai ana işletme bünyesinde tek bir birimmiş gibi sunulduğu, uluslararası kabul görmüş finansal muhasebe standar tlarına uygun olarak hazırlanan finansal tablolardaki hasılatı, l) Kontrol gü cü: Pay sahibinin işl etmenin va rlıklarını, yükümlülüklerini, gelirlerini, giderlerini ve nakit akışlarını kabul edi lebilir finansal muhasebe standardına uygun olarak birebir konsolide etmek zorunda olduğu bir işletmedeki mülkiyet payını veya konsolide finansal tabloları hazırl amayan pay sahibinin söz konusu tabloları hazırlaması durumunda; işletmenin varlıklarını, yükü mlülüklerini, gelir ve giderlerini ve nakit akışlarını birebir konsolide etmesinin gerekli olduğu bir işletmedeki mülkiyet payını, m) Küresel asgari tamamlayıcı k urumlar ve rgisi: Ek 6 ncı madde kapsamında hesaplanan vergiyi, n) Net ülkesel bazlı kazanç: Bi r ülkedeki bağlı işletmelerin ülkesel bazlı kazancının sıfırdan büyük olmasını, o) Net vergi gideri: Uluslararası kabul görmüş finansal muhas ebe standartlarına göre gider o larak dikkate alınan kapsanan vergiler, vergi giderine dahil edilen cari dönem ve ertelenmiş kapsanan vergiler (işletme bazlı kazanç veya zararın he saplamasına dahil edilmeyen gelir üzerinden hesaplanan kapsanan vergiler dahi l), zararla sonuçlana n hesap dönemine ilişkin hesaplanan ertelenmiş vergi varlığı, gider olarak dikkate alınan nitelikli yerel ve küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergileri (ma hiyeti itibarıyla benzer nitelikte olan vergiler dahil) ve nitelikli olmayan iade edilebilir isnat vergisi toplamını, ö) Nihai ana işletme: Başka bir işletme üzerinde doğrudan veya dolaylı ola rak kontrol gücüne sahip olan ve başka bir işletme tarafından do ğrudan veya dolaylı olarak kontrol gücüne sahip olunmayan bir işletmeyi ya da başka bir grubun par çası olmam ası koşuluyla bulunduğu ülke dışındaki diğer ülkelerde bir veya daha fazla iş yerine sahip olan ana merkezi (Şu kadar ki kamu kurum ve kuruluşu niteliğinde olan varlık fonları bu bent kapsamında nihai ana işletme sayılmaz.), p) N itelikli iade edi lebilir ve rgi kredisi: Vergi kanunları uyarınca ödenmesi gereken vergi üzerinden indirim olara k dikkate alınan ve dördüncü hesap dönemi sonuna kadar mahsup su retiyle indirilemeyen bakiye tutarın nakit veya nakit benzeri varlıklar yoluy la iadesini öngören vergi teşvikini, r) Pazarlanabilir (devredilebilir) vergi kredisi: Vergi kanunları uyarınca öde nmesi gereken vergi üzerinden indirim olarak dikkate alınmakla b irlikte, söz konusu vergi kredilerinin üçüncü kişilere devrine imkân veren vergi teşvikini, s) Sig orta yatır ım i şletmesi: Sigorta sözleşmeleri yükümlülüklerine dayanılarak kurulan ve ilgili ül ke mevzuatı uyarınca tamamına sigorta şirketleri tarafından sahi p olunan sigorta yatırım işletmelerini, ş) Ülkesel bazlı kazanç veya zarar: B ir ü lkede faaliyette bulunan ço k ul uslu işletme grubuna bağlı işletmelerin işletme bazlı kazanç veya zararlarının toplamını, t) Ülkesel bazlı zarara ilişkin ertelenmiş vergi varlı ğı: Ek 4 üncü maddenin altıncı fıkrası kapsamında ülkesel bazlı zararın oluşt uğu hesap dönemlerind e, net ülk esel bazlı zararın asgari kurumlar vergisi oranıyla çarpılması suretiyle bulunan ve finansal hesaplarda ülkesel bazlı zarara ilişkin ertelenmiş vergi varlığı hesaplarında izlenen tutarı, u) Yatırım fonu: Yatırım maliyetlerini n az altılması ve risk in dağıtıl ması amacıyla inançlı mülkiyet esasına göre kurulan ve tasarruf sahiplerinden toplan an para veya diğer varlıklardan oluşan portföyleri tasarruf sahipleri namına değerlendiren, ilgili ülke mevzuatına göre yetkilendirilmiş kişi ya da kurumlar tarafından yönetilen işletmeleri, ü) Yatırım işletmesi: Yatırım fonları ile gayrimenkul yatırım ara çlarını, münhasıran yatırım fonları ve gayrimenkul yatırım araçl arı yararına varlık bulundurmak veya bunların yararına yatırım yapmak için fa aliyet gösteren ve en az %95’in e bu fon veya yatırım araçlarının sahip olduğu işletmeleri veya işletme değerinin en az %85’i bu fon veya yatırım araçlarınca sahip olunmakla berabe r gelirlerinin en az %51’i ek 5 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendi veya (b) bendinin (2) ve (3) numaralı alt bentleri kapsamındaki kazançlardan oluşan işletmeleri, v) Yerel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi: Ek 10 uncu m adde kapsamında hesaplanan vergiyi, ifade eder.