32 SERİ NO'LU GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ(*)

Bilindiği gibi; 5421 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 50 nci maddesinin son fıkrasında borsa acentalarının serbest meslek erbabı sayılacakları yazılıdır. 5590 sayılı Kanunun (Madde 53) şumulüne giren borsa ajanlarının "Başkası adına ve hesabına vekil sıfatiyle, borsada alım, satım yapan" kimseler oldukları ve bu vasfı ile, faaliyetlerinin ticarî muamelelere tavassuttan ibaret olduğu ve binnetice bu işten sağlanan kazancın Ticaret Kanununun 822 ve Gelir Vergisi Kanununun 38 inci maddeleri muvacehesinde ticarî kazanç olarak Gelir Vergisi Kanununun esnaf muaflığına ait şartlarını haiz bulunup bulunmadıklarına göre Esnaf veya Gelir Vergisi Kanunu hükümleri dairesinde vergiye tabi tutulmaları muvafık görülmüş ve tatbikata da bu yolda veçhe verilmişti. Bu konuda tehaddüs eden ihtilâflar dolayısiyle, gerek malî kaza mercilerince, gerekse Şûrayı Devletçe borsa ajanlarının Gelir Vergisi Kanununun 50 nci maddesinde bahsi geçen borsa acentalarından farklı olmayıp onlar gibi ticarî vekâlet suretiyle başkası nam ve hesabına alım satım yaptıkları ve teşebbüslerinin serbest meslek erbabı şeklinde cereyan ettiği mucip sebebine dayanılarak müesses muamelelerin iptaline karar verilmiş ve bu husustaki kararlar müstekar bir hal almış bulunmaktadır. Bu durumda, tatbikatın eskisi gibi yürütülmesinde bir faide melhuz olmadığından, 5590 sayılı kanunun 53 üncü maddesinde mevzuubahis borsa ajanlarının, ticaret erbabı olarak değil serbest meslek erbabı olarak gerçek kazançları üzerinden teklif edilmeleri uygun görülmüştür. Sözü edilen ajanların 1956 ve müteakip yıllardaki mükellefiyetlerinin bu esaslar dahilinde tesisinin ve evvelki yıllar mükellefiyetleri hakkında kaza mercilerince yukardaki esaslara uygun olarak ittihaz edilmiş olan kararlara ittiba edilerek bu kararların üst merciler nezdinde itiraz mevzuu yapılmamasının temini rica olunur. (*) Güncelliği kalmamıştır.