37 SERİ NO'LU GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ(*)

14/2/1957 tarihli ve 9535 sayılı Resmî Gazetede neşredilmiş olan 6908 sayılı kanun hükümleri yukarıya derç edilmiştir. Bu kanunla 5421 sayılı Gelir Vergisi Kanununun en az geçim indirimi hadlerine ait 32 inci maddesiyle vergi nisbeti esas tarifesine taallûk eden 89 uncu maddesi tadil edilmekte ve bu tadillerle alâkalı olarak aynı kanuna bağlı 1 numaralı vergi cetveline yeni gelir kademeleri ve ortalama meblâğ rakkamları eklenerek ihtar hanesindeki not da değiştirilmiş bulunmaktadır. 1. İndirim hadlerinde, yapılan değişiklik : Kanunun 1 inci maddesi, Gelir Vergisi Kanununun 32 inci maddesindeki indirim hadlerine tâallûk eden hükümleri değiştirerek bu hadleri % 50 nisbetinde artırmış bulunmaktadır: Tadilât, indirim hadlerinin bu artırılmasından ibaret olup maddenin diğer hükümleri aynen muhafaza edilmiştir. 2. Vergi nisbetlerinde yapılan değişiklik : Kanunun 2 inci maddesiyle Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesi değiştirilmiş, gelir dilimlerine 100.000 liradan itibaren 25.000, 50.000 ve 125.000 liralık 3 gelir dilimi ve nisbetlere de sırasiyle % 50, % 55 ve % 60 nisbetleri eklenmiş 300.000 lira ve daha fazla alan matrahlara % 50 nisbetinin tatbik edileceği hükme bağlanmıştır. Yapılan tadilât, 100 000 lirayı aşan gelirlerle alâkalı olup 100.000, lira ve bunun dunundaki gelirlerin vergi nisbetleri aynen muhafaza edilmiş bulunmaktadır. 3. 1 Numaralı vergi cetvelindeki tâdilât : 5421 sayılı Gelir Vergisi Kanununa bağlı 1 numaralı cetvelin sonuna; vergi nisbetlerinde yapılan tadille alâkalı olarak yeni sıra numaraları, gelir kademeleri ve ortalama meblâğlar eklenmiş bulunmaktadır. Gelir kademeleri 300.250 liraya kadar devam ettirilmiş ve bu miktarı aşan gelirler hakkında ortalama meblâğ esası uygulanmıyacağı tasrih edilmiştir. (Madde 3) Yukarıda 3 bend halinde zikredilen tadilâtla alâkalı oIarak "GELİR VERGİSİNDE GEÇİM İNDİRİMİ, NİSBETLER VE VERGİ CETVELLERİ" adlı, Gelirler Umum Müdürlüğü ifadeli 5 numaralı Vekâlet yayını da 21 numara altında yeniden hazırlanarak neşredilmiş bulunmaktadır. Geçim indirimi ve vergilerin hesabında mezkûr broşürdeki izahlardan ve sonundaki vergi cetvellerinden faydalanılacağı tabiidir. 4. Kanunun şumulü ve yürürlük : a) Ücretlerde : Yıllık beyânname ile bildirilmesi gereken ücretler haricinde kalan gerçek ve götürü usulde teklife tabi ücretler hakkında bu kanun hükümleri l/3/1958 den itibaren uygulanacaktır (Madde.4) Binaenaleyh, bu gibi ücretlerin vergilerinin hesabında 1/3/1958 tarihinden itibaren yeni vergi cetvellerinin istimali lâzım gelir. 1/3/1958 tarihinden sonra tarhedilmekle beraber bu tarihten evvelki zamanlara taallûk eden ücretlerin vergisi eski hükümlere göre alınacağından. (Muvakkat Madde) bu gibi ücretlerin vergisinin hesabında bu yeni büröşürün değil eski 5 numaralı büroşürün sonundaki vergi cetvellerinin kullanılması iktiza eder. b) Yıllık beyanname ile bildirilen gelirler ile götürü usulde tesbit edilecek serbest meslek kazançlarında : Bu kanunun 1 inci maddesi, yâni; en az geçim indirimi hadlerinin % 50 nisbetinde artırılmasına mütedâir hükmü, yıllık beyanname ile bildirilen gelirlerle götürü usulde tesbit olunan serbest meslek kazançları hakkında l/1/1958 den itibaren mer'î bulunduğundan 1957 ve daha evelki takvim yıllarının bu kabil gelir ve kazançları üzerinden vergi hesaplanırken tadilden evvelki indirim hadlerinin nazara alınması zaruridir. (Muvakkat maddenin ilk fıkrası ve madde 4) Bu kanunun vergi nisbetlerindeki tadile tâalIûk eden 2 nci maddesi hükmünün, yıllık beyanname ile bildirilen 1957 takvim yılı gelirIeri ile aynı yıl için götürü usulde tesbit olunan serbest mesek kazançlarına da şamil bulunduğu muvakkat maddede tasrih edildiğinden, bu kabil gelir ve kazançlardan 1956 ve daha evvelki yıllara taallûk edenlerin vergisi eski nisbetlere göre alınacak 1957 ve müteakip takvim yıllarının vergileri ise, yeni nisbetler tatbiki suretiyle hesaplanacaktır. O halde; 1958 Martında, 1957 takvim yılı geliri için verilen yıllık beyânnameler üzerinden vergi hesaplanırken veya aynı yıl için Mart 1958 de götürü usulde vergiye tabi serbest meslek erbabı adına vergi tarh olunurken, en az geçim indirimi bakımından Gelir Vergisi Kânununun bu kanunla tadilinden evvelki 32 inci maddesinde yazılı hadler nazara alınacak, buna mukabil aynı kanunun bu kanunla değiştirilen 89 uncu maddesinde yazı1ı nisbetler (yeni nisbetler) uygulanacaktır. 1957 takvim yılı için verilecek yıllık gelir beyannameleri ve aynı yıl için götürü usulde tesbit olunan serbest meslek kazânçlarının vergilendirilmesinde aşağıdaki izahat dairesinde muamele yapılması gerekmektedir. 1. 1957 takvim yılının yıllık beyanname ile bildirilecek gelirleri ve aynı yılın götürü usulde tesbit edilecek serbest meslek kazançları 100.000 lirayı aşmayanlarda: En az geçim indirimi hadleri eski hükümlere göre tayin edileceğine ve 100.000 liraya kadarki gelirlere ait vergi nisbetlerinde bir değişiklik vuku bulmamış olduğuna nazaran, mevzuubahis gelir ve kazançların vergisinin hesabında, yukarıda yeniden tanzim olunup neşredildiği bildirilen 21 numaralı büroşürdeki vergi cetvelleri değil, bundan evvelki yıllarda, olduğu gibi 5 numaralı broşürdeki vergi cetvelleri kullanılacaktır. 2. 1957 takvim yılının yıllık beyanname ile bildirilecek gelirleri ve aynı yılın götürü usulde tesbit edilecek serbest meslek kazançları 100.000 lirayı aşanlarda : Mevzuubahis gelirler hakkında en az geçen indirimi hadleri eski hükümlere göre tayin edileceğine ve 100.000. lirayı aşan gelirlere ait vergi nisbetleri değişmiş bulunduğuna nazaran; evvelemirde mezkür getiri ve kazançların, 21 numaralı yeni Vekâlet broşürünün sonundaki 1 numaralı cetvelde dahil olduğu gelir kademesi ve ortalama meblâğ tayin edilecek, mezkûr ortalama meblâğdan, tadileden evvelki hükümlere göre faydalanabilecekleri en az geçim indirimi miktarı tenzil olunacak, kalan miktar 300.000 lira ve daha fazla ise % 50 si (yarısı) ödenecek vergiyi gösterecektir Kalan miktar 300.000 liranın altında ise, 100.000 liranın % 35 i, müteakip 25.000 liralık kısmın % 50 si, müteakip 50.000 liralık kısmın % 55 i ve bakiye kalırsa bu miktarın da % 60 ı bulunacak ve bu suretle bulunan rakkamlar toplanarak ödenecek vergi tayin edilecektir. Bununla beraber 1957 takvim yılının 100.000 lirayı aşan yıllık beyana tabi gelirleri ile aynı yıl için götürü usulde tesbit edilen ve miktarı 100.000 liradan fazla olan serbest meslek kazançlarının, yukarıki izahata göre vergilerini gösterir bir cetvel Vekâletimizce hazırlanarak tevzi edilmiş bulunmaktadır. Durumu bu parağraftaki izahata uyanların, 1957 takvim yılına ait vergilerinin 5 veya 21 numaralı Vekâlet neşriyatı cetvellere göre değil bu sonuncu vergi cetveline göre tayin ve tesbit edilmesi lâzım gelir. Gereğinin bu esaslar dahilinde ifası rica olunur. (*) Güncelliği kalmamıştır.