7 SERİ NO'LU HARÇLAR KANUNU GENEL TEBLİĞİ(*)

492 sayılı Harçlar Kanununda değişiklik yapan 18.3.1976 gün ve 1977 sayılı «492 sayılı Harçlar Kanununa Ekli (6) Sayılı Tarifenin Değişik 1 inci Bölümünün Değiştirilmesi, Değişik 86 ncı Maddesinin Sonuna Bir İbare Eklenmesi ve 79 uncu Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun», 1.4.1976 gün ve 15546 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu kanunla Harçlar Kanununda yapılan değişikliklerin mahiyeti ve bunların ne şekilde uygulanacağı aşağıda açıklanmıştır. I _ (6) PASAPORT HARÇLARI İLE İLGİLİ I. BÖLÜMÜNDE YAPlLAN DEĞİŞİKLiKLER : 1. Yapılan değişiklikle, 4 ayrı grup pasaporta göre tarife yeniden düzenlenmiştir. Şöyle ki: a) Umuma mahsus münferit ve müşterek pasaportlardan alınacak harçlarda herhangi bir değişiklik yapılmamıştır. Eskiden olduğu gibi bu pasaportlardan, 3 ay için olanlar(500._ TL.) 6 ay için olanlar(750. _ TL.) 1 yıl için olanlar(1.000._ TL.) 1 yıldan fazla süreli olanlar(1.500._TL.) harca tabi olacak, seyahat etmek maksadıyla yurt dışına giden öğretmen ve öğrencilerden kurulu gruplara verilen müşterek pasaportlar ile bu pasaportların sürelerinin uzatılması halinde yukarıda yazılı harçların yarısı alınacaktır. Başka bir ifade ile, bu pasaportların sürelerinin uzatılması halinde de pasaport verilmesi sırasında alınan harçın aynısı alınacaktır. b) İşçi pasaportlarından alınacak harçlar yeniden düzenlenmiş ve bunlarda bir miktar indirim yapılmıştır. Buna göre işçilere verilen pasaportlardan, 1 yıl için olanlar(75._ TL.) 2 yıl için olanlar(150. _ TL.) 3 yıl için olanlar(225._ TL.) 4 yıl için olanlar(300._TL.) 5 yıl için olanlar(375._TL.) harça tabi tutulacaktır. 1 yıldan az süreli olarak verilen pasaportlar da 1 yıllık harça tabi olacaktır.c) Tedavi ve öğrenim amacıyla yurt dışına gideceklere, sarı basın kartı hamillerine ve münhasıran Kıbrıs'a seyahat edeceklere ait olan pasaportlardan alınacak harçlarda her hangi bir değişiklik yapılmamıştır. Eskiden olduğu gibi bu pasaportlardan, 3 ay için olanlar(55._ TL.) 6 ay için olanlar(105. _ TL.) 1 yıl için olanlar(165._ TL.) 1 yıldan fazla süreli olanlar(310._TL.) harca tabi tutulacaktır. Ancak, aynı Kanunun 85/b maddesi uyarınca, yabancı memleketlere münhasıran öğrenim için gideceklere gerek Türkiye'den çıkarken ve gerekse yabancı memleketlerde öğrenimlerini tamamlayıncaya kadar verilecek pasaportların harça tabi tutulmaması gerekmektedir.d) 5682 sayılı pasaport Kanununun 23 üncü maddesinin son fıkrası gereğince verilen ve yalnız Türkiye'ye dönüş için geçerli olan pasaportlarla, aynı Kanunun 18 inci maddesinde yazılı olan yabancılara mahsus damgalı pasaportlardan eskiden olduğu gibi 250.- TL. harç alınacaktır. 2. Evvelce konsolosluklarca verilen pasaportlar yarı nisbette harça tabi iken, getirilen hükümle tam harça tabi tutulmuştur. Bundan böyle konsolosluklarca verilecek pasaportlardan yukarıdaki igili tarifelere göre tam harç alınacaktır. 3. Söz konusu kanunla süre uzatımlarından yarı nispette harç yerine tam harç alınması kabul edilmiştir. Bu duruma göre, pasaport süresinin uzatılması halinde, süre uzatımının yurtiçinde veya yurt dışında yapıldığına bakılmaksızın pasapoıt sahibi için uzatılan sürenin karşılığı olan harç aynen alınacaktır. Yurt içinde süresi uzatılan pasaportun refakat hanesinde kayıtlı olanlar, 86 ncı maddenin (b) fıkrası gereğince harçtan muaf olacak, yurt dışında süresi uzatılan pasaportların refakat hanesinde kayıtlı olanlar varsa bunlar, yine 86 nci maddenin, «memleket dışında konsolosluklarca müddetin uzatılması aşlemleri hariç» şeklindeki parantez içi hükmü gereğince harça tabi tutulacaktır. Ancak yurt dışında süresi uzatılan pasaportların refakat hanesinde kayıtlı olanlar birden fazla olsa dahi harç, her şahıs için ayrı ayrı alınmayacak, asıl pasaport sahibinden alınacak miktarda olacaktır. Seyahat etmek maksadıyla yurt dışına giden öğretmen ve öğrencilerden kurulu gruplara verilen müşterek pasaportların sürelerinin uzatılması halinde ise, süre uzatımının yurt içinde veya yurt dışında yapıldığına bakılmaksızın, bunlar uzatılan sürenin karşılığı olan ve ilgili tarifesinde belirtilen harçın yarısı nispetinde harça tabi tutulacaktır. Başka bir deyişle, bu pasaportların sürelerinin uzatılması halinde, pasaportların verilmesi sırasında tarifeye göre alınmış bulunan yarı harcın aynısı alınacaktır. Bu hususları birkaç örnekle açıklayalım : Örnek 1 _ Bir yıl süreli olarak alınan ve refakat hanesinde iki kişi kayıtlı bulunan münferit bir pasaportun süresi yurt içinde 6 ay uzatıldığı takdirde, pasaport sahibinden 750.- Lira harç alınacak, refakat hanesinde kayıtlı olanlar ise, 86 ncı inaddenin (b) fıkrası gereğince harçtan muaf olacaktır. Bu pasaportun süresi yurt dışında 6 ay uzatılmışsa, pasaport sahibinden 750 lira harç alınacak, refakat hanesinde kayıtlı olanlar için de ayrıca 750 lira harç alınması gerekecektir. Örnek 2 _ Müşterek bir pasaport alınmış ve bu pasaportun süresi gerek yurt içinde ve gerekse yurt dışında uzatılmışsa pasaportta kayıtlı her şahıs için uzatılan müddete göre ayrı ayrı harç alınacaktır. Örnek 3 _ 1 yıl süreli olarak öğretmen ve öğrencilerden kurulu gruplara verilen ve pasaportta kayıtlı her şahıs için 500 lira harça tabi tutulmuş bulunan müşterek pasaportun süresi gerek yurt içinde ve gerekse yurt dışında 6 ay uzatıldığı takdirde, pasaportta Kayıtlı her şahıs için alınacak harç miktarı 375 er lira olacaktır. ` II _ 79 UNCU MADDEDE YAPILAN DEĞlŞİKLİK : 1977 sayılı Kanunla konsolosluk harçlarının ücret tarifesinin tesbiti ile ilgili 79 uncu maddesi değiştirilmiş ve yurtdışındaki tüm kuruluşlarımızla ilgili olarak; yabancı para üzerinden alınacak her türlü harçların cari resmî kura göre hesaplanması esası getirilmiştir. Buna göre Konsolosluk harçları ile Türkiye Cumhuriyeti Muvazzaf ve Fahri Konsolosluklarının yaptıkları işlemlerde tarifelerde yazılı harçlar, kanunun yürürlüğe girdiği 1.4.1976 tarihindeki Merkez Bankasının tesbit ve ilân etmiş olduğu resmî kura göre hesaplanacaktır. Daha sonraki kur değişiklikleri nedeniyle, tarifenin değiştirilmesi söz konusu olmayacaktır III _ 86 NCI MADDEDE YAPILAN DEĞİŞİKLİK. 1. Harçlar Kanununun muafiyetle ilgili 86 ncı maddesinin (a) bendinin sonuna yalnız iki yıllık süre için ibaresi eklenerek, halen iki yıl süreli olarak verilmekte olan işçi pasaportları ile ilgili, muafiyet hükmünün devamı sağlanmıştır: Buna göre eskiden olduğu gibi iki yıl süreli olarak verilen işçi pasaportları harçtan muaf tutulmuştur. Bilâhare yapılacak süre uzatımları ise, tarifesine göre harça tabi tutulacaktır. 1 yıldan az olarak süre uzatıldğı takdirde de yıllık harç aynen alınacaktır. Öte yandan, pasaport süresinin bitimi tarihinden sonraki bir tarihinden sonraki bir tarihte süre uzatımı istenmişse, alınması gereken harç kusur cezalı olarak tahsil edilecek, zamanında müracaat edilerek bitim tarihinden itibaren süre uzatılmışsa ceza alınmayacaktır. Mezkûr maddedeki muafiyet hükmünün nasıl uygulanacağını örneklerle açıklayalım: Örnek 1 _ Yurt dışına gitmek isteyen bir işçi bir yıl süreli pasaport almışsa bu pasaport 86 ncı maddenin (a) bendinin sonuna eklenen fıkra gereğince harçtan muaf tutulacaktır. Söz konusu pasaportun süresi iki yıl daha uzatıldığı takdirde uzatılan iki yıllık sürenin bir yılı harçtan muaf tutulacak, sadece ikinci yılı için 75 lira harç alınacaktır. Eğer başlangıçta pasaport iki yıllık olarak alınmışsa; bu da 86 ncı maddenin (a) bendinin sonuna eklenen fıkra hükmüne göre harçtan muaf tutulacak, bu pasaportun süresi uzatıldığı takdirde uzatılan her yıl için 75 lira harç alınacaktır. Örnek 2 _ Pasaport Kanununda yapılması düşünülen değişiklik gerçekleştiği takdirde, 5 yıl süreli olarak verilecek pasaportların iki yılı 86 ncı maddenin (a) bendinin sonuna eklenen ibare gereğince harçtan muaf tutulacak, bakiye üç yıl için ise 225. Lira harç alınacaktır. 2. Diğer taraftan, Pasaport Kanunu hükümlerine göre pasaportların refakat hanesinde kayıtlı olanlar, 492 sayılı Kanunun 86 ncı maddesinin (b) bendi gereğince harçtan muaf tutulacaklardır. Verilmiş bulunan pasaportların süresinin uzatılması halinde, süre uzatımı yurt içinde yapılıyorsa refakat hanesinde kayıtlı olanlar anılan (b) bendindeki hüküm muvacehesinde harçtan muaf olacak, süre uzatımı konsolosluklarda yapıldığı takdirde refakat hanesinde kayıtlı olanlardan asıl pasaport sahibinden alınan miktarda harç alınacaktır. Bu muafiyetin işçi pasaportlarının refakat hanesinde kayıtlı olanlar için de yukarıda açıklandığı şekilde uygulanacağı tabiidir. İşçiler için maddenin (a) bendinde muafiyet 2 yıl kısıtlanmış, refakat hanesinde kayıtlı olanların muafiyeti hakkında ise kısıtlayıcı bir hüküm getirilmemiştir. Dolayısiyle iki yıllık muafiyetten faydalanan işçiler pasaportlarının müddetini, ister konsolosluklarda isterse yurt içinde uzattırmış olsunlar harca tabi tutulacaklar, işçi pasaportunun refakat hanesinde kayıtlı olanlar ise, pasaport süresinin yurt içinde uzatılması halinde harçtan muaf olacklardır. Konsolosluklarda pasaportun süresi uzatıldığı takdirde her şahıs için ayrı ayrı harç alınmayacak, bunlar işçiden alınması gereken miktarda tek harca tabi olacaklardır. Bilgi edinilmesi ve gereğinin buna göre yapılması rica olunur. (*) Güncelliği kalmamıştır.