10 SERİ NO'LU HARÇLAR KANUNU GENEL TEBLİĞİ

1137, 2345 ve 2366 sayılı Kanunlarla değişik 492 sayılı Harçlar Kanununun 13/a, 86 ve 123 üncü maddeleri ile Kanuna ekli Yargı Harçlarına ilişkin (1) sayılı tarife, Konsolosluk Harçlarınca ilişkin (5) sayılı tarife, Pasaport, İkamet Tezkeresi Vize ve Dışişleri Bakanlığı Tasdik Harçlarına ilişkin (6) sayılı tarife ve İmtiyazname, Ruhsatnme ve Diploma Harçlarına ilişkin 88) sayılı tarifenin bazı bendleri, 22 Mart 1981 günlü 17287 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2430 sayılı Kanunla değiştirilmiştir.Söz konusu Kanunla Harçlar Kanununda yapılan değişikliklerin mahiyeti ve bunların uygulama şekli aşağıda açıklanmıştır. 1. HARÇLAR KANUNUNUN MADDELERİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER: A _ Kanunun 13/a Maddesinde Yapılan Değişiklik: 2430 sayılı Kanunun 1. maddesi ile 492 sayılı Harçlar Kanununun harçtan müstesna işlemlerle ilgili 13. maddesinin (a) fıkrası değiştirilerek; "a) Değeri 2.500 lirayı geçmiyen dava ve takipler, (ticarî senetlere ait takipler hariç)" hükmü getirilmiştir. Bilindiği üzere evvelce mevcut hükme göre değeri 100 lirayı geçmiyen dava ve takipler harçtan müstesna tutulmakta iken, maktu harçların yükseltilmesine paralel olarak yapılan değişiklikle 100 liralık istisna haddi 2.500 liraya yükseltilmiştir. Ancak Ticari senetlere ait takipler eskiden olduğu gibi istisnadan faydalanamıyacaktır. B _ Kanununun 86. Maddesinde Yapılan Değişiklik: 2430 sayılı Kanununun 2. maddesiyle 492 sayılı Harçlar Kanununun 1137 sayılı Kanunla değişik 86. maddesi değiştirilerek "İş ve İşçi Bulma Kurumu aracılığı ile çalışmak üzere yabancı memleketlere giden işçilere yalnız 2 yıllık süre için verilen pasaportlar ile aynı süre içinde bu pasaportların refakat hanesinde kayıtlı olanlar veya kayıt edilecekler pasaport harcından muaftır." hükmü getirilmiştir. Bilindiği üzere, evvelce mevcut hükme göre çalışmak üzere yabancı memleketlere giden işçilere yalnız iki yıllık süre için verilen pasaportlar ile gerek işçi pasaportlarının gerekse diğer tüm pasaportların ilk defa verilmesinde bu pasaportların refakathanesine kayıt edilenler harçtan muaf tutulmakta, pasaportların sürelerinin konsolosluklarca uzatılması halinde, gerek pasaport sahibinden gerekse refakatte kayıtlı olanlardan harç alınmakta idi. Yapılan değişiklikle; a) Muafiyetten, çalışmak üzere yabancı memleketlere giden her işçi faydalanamıyacak sadece İş ve İşçi Bulma Kurumu aracılığı ile yabancı memleketlere giden işçiler faydalanacaktır. Muafiyet süresi eskiden olduğu gibi iki yıldır. b) Bu Kanunla refakatte kayıtlı olanlara tanınan muafiyet hükmü, sadece İş ve İşçi Bulma Kurumu aracılığı ile çalışmak üzere yabancı memleketlere giden işçilere iki yıllık süre için verilen pasaportların refakat hanesine kayıt edilecekler ile aynı süre içinde sonradan ilave edileceklere inhisar ettirilmiştir. c) Kanunun 123. Maddesinde Yapılan Değişiklik: 2430 sayılı Kanunun 8 maddesiyle 492 sayılı Harçlar Kanununun özel Kanunlardaki muafiyet ve istisna hükümleri ile ilgili 123. maddesi değiştirilerek, "Özel Kanunlarla harçtan muaf tutulan kişilerle istisna edilen işlemlerden harç alınmaz. Ancak, İş Kanununa tabi işçilerin ve çırakların iş mahkemelerindeki dava ve bu mahkemelerden almış oldukları ilâmların takiplerinde harçtan muafiyet, gündelikleri 200 lira veya aylık ücretleri 6.000 lirayı geçmeyen işçiler ve çıraklar hakkında uygulanır." hükmü getirilmiştir. Bilindiği üzere evvelce yalnızca İş Kanununa tabi işçilerin iş mahkemelerindeki dava ve mahkemelerden almış oldukları ilâmların takiplerinde harçtan muafiyet sözkonusu iken, muafiyet kapsamına işçilerle birlikte İş Kanununa tabi çıraklar da dahil edilmiştir. Ayrıca, anılan muafiyetten, yevmiyeleri 20 lira veya aylıkları 600 lirayı geçmeyen işçiler faydalanırken, para değerindeki değişmeler gözönünde bulundurularak, muafiyet miktarı yevmiyeler için 200 liraya aylıklar için 6.000 liraya yükseltilmiştir. II _ HARÇLAR KANUNUNUN (1) (5) VE (8) SAYILI TARİFELERİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER: A _ Kanuna Ekli (1) Sayılı Tarifede Yapılan Değişiklikler: a) Yargı Harçlarına ilişkin (1) sayılı tarifenin A) Mahkeme Harçları bölümünün Başvurma Harçları ile ilgili I/1, 2 ve 3. bendlerindeki 500, 750 ve 1.000 liralık harç miktarları; 200, 400, 600 liraya indirilmek suretiyle vatandaşların mahkemelerde hak aramak için Devlete ödiyecekleri hizmet bedeli büyük ölçüde azaltılmıştır. Ayrıca icra tetkik mercilerine yapılan başvuruların 200 lira başvurma harcına tabi olacağı hükme bağlanarak il idare kurullarına yapılacak başvuruların 200 lira başvurma harcına tabi tutulması sağlanmıştır. b) Aynı tarifenin, B) İcra ve iflas Harçları bölümünün I-3/g bendi değiştirilerek, evvelce mevcut "İcra harçları 500 liradan aşağı olamaz" hükmü kaldırılmak suretiyle, miktarı az olan icra takiplerinde asgari 500 lira harç alınmasını gerektiren ve mükelleflere külfet yükleyen bu durum ortadan kaldırılmıştır. Kaldırılan bu hükmün yerine icra marifetiyle yapılan menkul teslimlerinin harca tabi tutulması sağlanmıştır. c) Yine aynı tarifenin D) Diğer Yargı Harçları bölümünün a, b, c ve d bendlerinde belirtilen suret ve fotokopilerden alınmakta olan 75 liralık harç miktarları a ve b bendleri için 30 liraya, c ve d bendleri için 50 liraya indirilmiştir. Tasdikli fotokopi verilmesi halinde fıkrada belirtilen suret harçlarına tabi olacağı parantez içi hükmü olarak eklenmiştir. Eklenen bu hükme göre a, b, c ve d fıkralarında belirtilen kağıt ve işlemlerin tastik edilmek suritiyle fotokopileri verildiği takdirde bu fotokopiler suret gibi harça tabi tutulacak, verilen fotokopi tastik edilmezse suret harcı kapsamına girmiyecektir. B - Kanuna Ekli (5) Sayılı Tarifede Yapılan Değişiklikler: 2430 sayılı Kanunun 5. maddesi ile, Harçlar Kanununa ekli (5) sayılı tarifenin III. Maktu Harçlar bölümünün 3/a ve b bendi ile 4 bendindeki maktu harç miktarları değiştirilerek 3/a bendindeki 750 liralık miktar 300 liraya, 3/b bendindeki 750 liralık harç miktarı 600 liraya, 4. bendindeki 750 liralık harç miktarı ise, 300 liraya indirilmiştir. C _ Kanuna Ekli (6) Sayılı Tarifede Yapılan Değişiklikler: a) Pasaport, ikamet Tezkeresi, Vize ve Dışişleri Bakanlığı Tastik Harçlarına ilişkin (6) sayılı tarifenin I) Pasaport Harçları Bölümünün 1. bendi; "1. Umuma mahsus Münferit ve Müşterek Pasaportlar: (Konsolosluklarca verilen pasaportlar dahil) 3 ay için olanlar(1.000 TL.) 6 ay için olanlar(2.000 TL.) 1 yıl için olanlar(3.000 Tl.) 1 yıldan fazla süreli olanlar(4.030 TL.) Umuma mahsus münferit ve müşterek pasaportlarda pasaportta kayıtlı her kişi için ayrı ayrı harç alınır."şeklinde değitirilmiştir. Evvelce 3 ay için olanlardan 1.500, 6 ay için olanlardan 2.500, 1 yıl için olanlardan 3.500, 1 yıldan fazla süreli olanlardan ise 5.000 lira harç alınmaktaydı. Harçlar Kanununun 86. maddesinde yapılan değişiklikte gözönünde tutularak, umuma mahsus münferit ve müşterek pasaportlarla bu pasaportların refakat hanesine kayıt olacakların her birinden, pasaportun yurt içinde veya yurd ışında verildiğine bakılmaksızın, yukarıda belirtilen miktarlarda harç alınacaktır. b) Aynı Bölümün 4. bendi değiştirilerek, bu bendin sonuna "Refakatte kayıtlı olanların her birinden ayrı ayrı ve aynı miktarda harç alınır" ibaresi eklenmiştir. Bu hükme göre, Kıbrıs'a seyahat edeceklere verilen pasaportların refakat hanesine kayıt olanların her birinden, pasaport sahibinden alınacak miktarda ayrı ayrı harç alınacaktır. Anılan bendin tamamı değişmekle birlikte, evvelce alınan harç miktarları aynen muhafaza edilmiş olduğundan, evvelce uygulanan harç miktarlarının alınmasına devam olunacaktır. c) Aynı Tarifenin II) Vize Harçları bölümü: "1. Giriş Vizeleri: a) Tek giriş(150 TL.) b) Müteaddit giriş(500 TL.) 2. Transit Vizeleri a) Tek transit(150 TL.) b) Çift Transit(300 TL.) (1 ve 2 numaralı pozisyonlardaki müşterek pasaportlarda her şahıs için 1 ve 2 No. da gösterilen harçlar aynen alınır)Vize harçlarının tesbitine, mütekabiliyet esası gözönünde tutularak, Bakanlar Kurulu yetkilidir." şeklinde değiştirilmiştir. Yapılan değişiklikle, tek giriş vizeler 500 liradan 150 liraya, müteaddit giriş vizeleri 1500 lirdan 500 liraya, tek transit vizeleri, 500 liradan 150 liraya çift transit vizeleri ise, 1.000 liradan 300 liraya indirilmiştir. Ayrıca bölümün sonuna eklenen bir bend ile, vize harçlarının Kanun değişikliğine gerek kalmaksızın mütekabiliyet esası gözönünde tutulmak suretiyle, Bakanlar Kurulunca değiştirilebileceği hükme bağlanmıştır. Bu yetkiye dayanılarak karşılıklı olmak şartıyla Bakanlar Kurulu yabancı ülke vatandaşlarından alınması gerekli olan vize harçlarının miktarlarını ilgili yabancı devletin Türk vatandaşlarına uygulandığı vize harçı miktarını gözönünde tutmak suretiyle değiştirebilecektir. D _ Kanuna Ekli (8) Sayılı Tarifede Yapılan Değişiklikler: a) 2430 sayılı Kanunun 7. maddesi ile Harçlar Kanununa ekli (8) sayılı tarifenin VI-Meslek Erbabına Verilecek Tezkere, Vesika ve Ruhsatnamelerden alınacak Harçlar Bölümünde 128. bendi değiştirilecek; "18. Özel okul ve özel dersane işletme ruhsatnameleri: a) İlk tahsil seviyesindeki özel okullardan (Her yıl için)(10.000 TL.) b) Orta tahsil seviyesindeki özel okullardan (Orta ve Lise Kısmı için ayrı ayrı olmak üzere (Her yıl için)(20.000 TL.) c) Özel dersanelerden (Her yıl için) (Kazanç temini bulunamayan ve genel eğitime yararlı olduğu Milli Eğitim Bakanlığınca tastik olunan özel okullar hariç)"(30.000 TL.) hükmü getirilmiştir.Evvelce özel ana okulları ve kreşler, ilk tahsil seviyesindeki özel okullar gibi, her yıl için 10.000 lira ruhsat harcına tabi iken yapılan değişiklikle harçın kapsamı dışında bırakılmıştır. Buna karşılık özel dersane işletme ruhsatnamleri, 1/4/1981 tarihinden itibaren her yıl için 20.000 lir harca tabi tutulmuştur. Özel dersane işletme ruhsatnamelerinin harçları, 21/2/1981 günlü ve 17258 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Harç: 2232321-48/12592 sayılı ve (8) Seri numaralı Harçlar Kanunu Genel Tebliğindeki yıllık harçların tahsili ile ilgili olarak yapılan açıklamalara uyulmak suretiyle tahsil olunacaktır. Harçlar Kanunu'nun 113. maddesine göre, yıllık harçlar her mali yıl için peşin olarak ödenmesi gerektiğinden, halen faliyette bulunan özel dersaneler, 1.4.1981-28.2.1982 dönemine ait 11 aylık kısıt dönem harcını (Bu miktar 18.334 liradır) 31.5.1981 günü akşamına kadar, harcı tahsile yetkili vergi dairesine bir dilekçe ile başvurmak suretiyle makbuz karşılığında ödiyeceklerdir. 1982 Mali Yılı dönemine ait yıllık harçlarına ise, bilahare 1982 yılının Mart Ayı içinde keza bir dilekçe ile tekrar ilgili vergi dairesine makbuz karşılığı ödiyeceklerdir. b) Aynı bölümün sonuna 20 numaralı bent eklenmiş; "20. Müteahhitlik Karneleri: Karnede yazılı değer üzerinden (Geçerlilik süresi sonuna kadar (Binde 0,1) Ancak bu miktar 100.000. liradan fazla olamaz" hükmü getirilmiştir. Bu hükme göre, Bayındırlık Bakanlığınca müteahhitlere verilmekte olan müteahhitlik karneleri, 1.4.1981 tarihinden itibaren karnede yazılı değer üzerinden (Binde 0.1) onbinde 1 nispetinde harca tabi olacaktır. Bu harç karnenin geçerlik süresi için bir defa alınacaktır. Karnenin geçerlilik süresi 3 ay ve karnede yazılı değeri örneğin 100 milyon lira ise alınacak harç miktarı 10.000 liradır. Karnedeki yazılı değer yine 100 milyon lira, karnenin geçerlilik süresi 3 yıl ise, yine alınacak harç miktarı 10.000 liradır. 1.4.1981 tarihinden önce alınmış bulunan karnelerden (Geçerlilik süresi bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihi aşmış olsa dahi) harç alınmıyacaktır. Ancak bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce alınmış ve harçın konusu dışında kaldığından harca tabi tutulmamış veya bu Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra alınmış ve harca tabi tutulmuş karnelerin yenilenmelerinde, devir suretiyle başkalarına intikallerinde veya herhangi bir sebeple iptal edildikten sonra yenilenmelerinde, tekrar tam harç alınır. Harç alınmış karnelerin kaybedilmeleri sebebiyle yeniden alınacak karneler kaybolan asıllarının süresi kadar muteberdir. Bu süre için yeniden harç alınmaz. Başka bir değişle kaybolan müteahhitlik karnelerinin yerine yenileri verildiği takdirde, eskisinin geçerlilik süresi için veriliyorsa, yeniden harç alınmayacak, bu süreyi geçtiği takdirde harca tabi olacaktır. (Harçlar Kanunu Madde: 111, 114) Müteahhitlik karnelerine ait harç, harcı tahsile yetkili vergi dairesine iki nüsha dilekçe ile müracaat edilmek suretiyle ödenecek, harçın tahsiline ait makbuz ve üzerinde vergi dairesinin tahsilatla ilgili kaydı bulunan dilekçenin bir örneği karneyi verecek makama ibraz edildikten sonra ilgili makam müteahhitlik karnesini ilgiliye verecektir. Aksi halde ilgili memurlar hakkında Harçlar Kanununun 128. maddesine göre işlem yapılacaktır. Müteahhitlik karnelerinin harcının tahsilinde; 21/2/1981 günlü ve 17258 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Harç: 223201-43/12592 sayılı ve (8) seri Numaralı Harçlar Kanunu Genel Tebliğindeki makbuz karşılığı ödemedeki esaslara uyulacak harcın türü ve karne alacak kişinin ismi ve unvanı makbuz üzerinde gösterilecektir. E _ (8) Sayılı Genel Tebliğin Silah Taşıma ve Bulundurma Vesikalarına ilişkin H/C bölümünde "IV. bölümün 15 numaralı bendinde yer alan kara ve deniz av tezkereleri ile ilgili hüküm değiştirilerek, köylülerle ilgili harç muafiyeti kaldırılmış, 16. Bendde de silâh bulundurma vesikalarında iki yılda bir harç alınacağına dair hüküm getirilmiştir. şeklinde açıklama yapılmıştır. Ancak, resmî makamlar tarafından hususi eşhasa verilecek silah taşıma müsaade vesikaları iki yılda bir değil her yıl için 1500 TL. harca tabi tutulacaktır. Tebliğ olunur.