2 SERİ NO'LU AKARYAKIT TÜKETİM VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ(*)

Bilindiği gibi, 1/12/1984 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek 3074 sayılı Akaryakıt Tüketim Vergisi Kanunu ile bazı hükümleri 2/11/1984 tarihinde yürürlüğe giren, bazı hükümleri de 1/1/1985 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek olan 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu Resmi Gazete'de yaymlanmış bulunmaktadır.Söz konusu vergilerle ilgili olarak uygulamada doğabilecek tereddütleri gidermek amacıyla aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür. I _ HAM PETROL İTHALI İLE BUNA DAYALI AKARYAKIT ÜRETIMİ, DAĞITIM VE PERAKENDE SATIŞINDA VERGİLEME: 1 - Ham petrol ithalatı, ithalatı gerçekleştiren kuruluşun hukuki statüsüne göre farklı şekillerde vergilendirilecektir. a) Ham petrolün rafineri şirketleri tarafından kendi petrol ameliyeleri için (rafinaj işlemi) ithal edilmesi halinde sözkonusu ithalat Petrol Kanununun 112'nci maddesinin 2 nci fıkrası gereğince gümrük vergilerinden muaf tutulacak ve aynı zamanda Katma Değer Vergisi Kanununun 18 ncı maddesinin 1 inci fıkrasının (c) bendi gereğince Katma Değer Vergisine de tabi tutulmayacaktır. b) Ham petrolün rafineri şirketleri dışında kalan kişi veya kuruluşlarca ithal edilmesi halinde ise, sözkonusu ithalat gümrük vergileriyle birlikte Katma Değer Vergisine de tabi tutulacaktır. Bu kişi veya kuruluşlarca ithal edilen ham petrole % 10 nisbetinde uygulanacak olan Katma Değer Vergisinin matrahı aşağıdaki unsurların toplamından oluşacaktır. i) Sigorta, navlun bedellerini de kapsamına alan CIF mal değeri, ii) Ithalat sırasında ödenen her türlü vergi, resim, harç ve paylar, iii) Fiili ithalata yapılan diğer giderler ve ödemeler ile mal bedeli üzerinden hesaplanan fiyat farkı, kur farkı gibi ödemeler. 2 - Katma Değer Vergisi Kanunu uyarınca, rafineri şirketleri dışında kalan kişi ve kuruluşlar ithal ettikleri ham petrol için gümrük giriş beyannamesindeki beyan üzerine Katma Değer Vergisini tarh ettirmek ve bu vergiyi gümrük vergisi ile birlikte ve aynı zamanda ödemek zorundadırlar. 3 - Katma Değer Vergisi malın maliyet hesabında dikkate alınamayacağından, rafineri şirketlerinin ithal ettiği ham petrolün rafineride işlenmesinden sonra elde edilen petrol ürünlerinin rafineri gümrüklü veya gümrüksüz çıkış fiyatının tespitinde rafinerilerin ham petrol, ithali dışında kalan diğer tüm işlemler dolayısıyla ödedikleri Katma Değer Vergisi, maliyet hesabına dahil edilmeyecektir. 4 - 83/7508 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereğince "Akaryakıt Fiyat Istikrar Fonu" hesabı tutmak zorunda olan rafineri şirketleri, ithal ham petrolden elde ettikleri petrol ürünlerinden süper ve normal benzin, gazyağı, motorin ve fuel-oil çeşitleri ile bunların karışımından elde edilen marin dizel; fuel-oil 5, kalorifer yakıtı gibi ürünler ve sıvılandırımış petrol gazının (LPG), rafineri gümrüklü çıkış fiyatı ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nca belirlenen anadepo giriş fiyatı arasındaki farkı, Akaryakıt Fiyat Istikrar Fonu hesabına yatırmak zorundadırlar. Toplu Konut Fonu kaynaklarının tespit edilmesine ilişkin 84/8212 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereğince Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı rafineri şirketlerinin bildirdiği günlük satışlara ilişkin beyan üzerine benzinde satış fiyatının % 5'i gazyağı motorin ve fuel-oil'de satış fiyatının 3'ü nisbetinde hesaplanan miktarların Akaryakıt Fiyat İstikrar Fonu hesabından satışın yapıldığı ayı takip eden ayın 10 uncu günü akşamına kadar Merkez Bankası'nda açılan "Toplu Konut Fonu" hesabına aktarılmasını sağlayacaktır. 5 - Akaryakıt Tüketim Vergisi Kanununun 3 üncü maddesine göre bu verginin matrahı vergiye tabi maddelerin satış bedelidir. Satış bedeli tabiri de, teslim edilen maddeler karşılığında Katma Değer Vergisi hariç olmak üzere her ne adla olursa olsun müşteriden alınan veya müşterinin borçlandığı para veya diğer değerlerin toplamını ifade etmektedir. Diğer taraftan rafinerilerin dağıtım kuruluşlarına teslim ettiği muhtelif akaryakıt türlerinin satış bedeli, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca her bir ürün için ayrı ayrı tespit edilen anadepo gümrüklü giriş fiyatından oluşmaktadır.. Bu durumda rafinerilerin ham petrolden ürettikleri muhtelif akaryakıt türlerinin Akaryakıt Tüketim Vergisi matrahı, bu verginin kapsamına giren normal ve süper benzin, likit petrol gazı, gazyağı, motorin ve fuel-oil için Ferii ve Tabii Kaynaklar Bakanlıgı'nca tespit edilen anadepo gümrüklü giriş fiyatı olacaktır. Aynı zamanda, 83/7508 sayılı Kararnamede bahsedilen marin dizel, fuel-oil 5 ve kalorifer yakıtı için de yukanda bahsedilen işlemin yapılacağı tabiidir. Akaryakıt Tüketim Vergisinin nisbeti % 6 dır. Rafineri şirketleri ve ithalatı gerçekleştiren kuruluşlar, bir aylık dönemde yaptıkları satışlarını, takibeden ayın 20 nci günü akşamına kadar merkezlerinin bağlı olduğu vergi dairesine beyanname ile bildirecekler ve vergiyi de beyanname verme süresi içinde ödeyeceklerdir. 6 - Rafineri şirketleri tarafından dağıtım kuruluşlarına yapılacak teslimlerde Katma Deger Vergisinin matrahı, teslim konusu petrol ürününün Akaryakıt Tüketim Vergisine tabi olup olmamasına göre ayrı ayrı belirlenecektir. a) Katma Değer Vergisi Kanununun 20 nci maddesine göre, teslim işlemIerinde bu verginin matrahı, işlemlerin karşılığını teşkil eden bedeldir. Bedel deyimi de, malı teslim alan veya bunun adına hareket edenlerden bu işlemler karşılıgında her ne suretle olursa olsun alınan veya bunlarca borçlanılan para, mal ve diğer suretler de sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamını ifade etmektedir. Bu durumda, Akaryakıt Tüketim Vergisinin konusuna dahil olan normal ve süper benzin, likit petrol gazı, gazyağı, motorin ve fuel-oil teslimlerinde rafineri şirketlerinin Katma Değer Vergisi matrahı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nca tespit edilen anadepo gümrüklü giriş fiyatına Akaryakıt Tüketim Vergisinin eklenmesi suretiyle bulunacaktır. b) Akaryakıt Tüketim .Vergisinin konusuna girmeyen akaryakıt satışları aynı zamanda Akaryakıt Fiyat Istikrar Fonu'nun da kapsamına girmediğinden söz konusu akaryakıt türlerinin Katma Deger Vergisi mâtrahı, doğrudan doğruya Katma Değer Vergisi Kanununun 20 maddesi çerçevesinde tespit edilecektir Rafinerilerce yapılan teslim nedeniyle düzenlenen fatura veya benzeri belgede Katma Değer Vergisi ayrıca gösterilecektir. 7 - Rafineri şirketleri her vergilendirme dönemi için düzenleyecekleri Katma Değer Vergisi beyannamesinde, akaryakıt teslimleri dolayısıyla hesapladıkları Katma Değer Vergisinden kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen Katma Değer Vergisi ile ithal olunan mal ve hizmetler dolayısıyla ödedikleri Katma Değer Vergisini indirebileceklerdir. Bu işlem sonunda ödenecek vergi hesaplanacak ve ilgili beyanname vergilendirme dönemini takip eden ayın 25 inci günü akşamına kadar bağlı bulunulan vergi dairesine verilecektir. Vergi dairesine tarh ve tahakkuk ettirilen vergi beyanname verme süresi içerisinde ödenecektir. 8. Katma Değer Vergisi malın maliyet hesabında dikkate alınamayacağından, dağıtım kuruluşlarının bayi ve satıcılara satış bedeli olan gümrüklü anadepo azami satış fiyatının tesbitinde, petrol ürünlerinin rafineriden satın alınması anında ödenen Katma Değer Vergisi (diğer tüm işlemler dolayısıyla ödenen Katma Değer Vergileri gibi maliyet hesabına dahil edilmeyecektir. Gümrüklü anadepo azami satış fiyatının tespitinde şu unsurlar alınacaktır. a) Anadepo gümrüklü giriş fiyatı, b) Akaryakıt Tüketim Vergisi, c) Genel gider, fire ve kâr payı. 9 - Dağıtım kuruluşları düzenleyecekleri Katma Değer Vergisi beyannamesinde akaryakıt teslimleri dolayısıyla hesapladıkları Katma Değer Vergisinden, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen Katma Değer Vergisini indirebileceklerdir. Bu işlem sonunda ödenecek vergi hesaplanacak ve ilgili beyanname vergilendirme dönemini takip eden ayın 25 inci günü akşamına kadar bağlı bulunulan vergi dairesine verilecektir. 10 - Katma Değer Vergisi malın maliyet hesabında dikkat alınamayacağından akaryakıt bayi ve satıcılarının perakende satıış bedeli olan mahalli satış fiyatının tesbitinde, petrol ürünlerinin dağıtım kuruluşlarından satın alınması anında ödenen Katma Değer Vergisi (diğer tüm işlemler dolayısıyla ödenen Katma Değer Vergileri gibi) maliyet hesabına dahil edilmeyecektir. Mahalli satış fiyatı, gümrüklü anadepo azami satış fiyatı ile akaryakıt bayi veya satıcısının genel gider, fire ve kâr payının toplamından oluşacaktır. 11 - Akaryakıt bayi ve satıcıların düzenleyecekleri Katma Değer Vergisi beyannamesinde akaryakıt teslimleri dolayısıyla hesapladıkları Katma Değer Vergisinden, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla heaaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen Katma Değer Vergisini indirebileceklerdir. Bu işlem sonunda ödenecek vergi hesaplanacak ve ilgili beyanname vergilendirme dönemini takip eden ayın 25 inci günü akşamına kadar bağlı bulunulan vergi dairesine verilecektir. 12 - Yukarıdan yapılan açıklamalar rafinerilerin dağıtım kuruluşları dışında kalan diğer kuruluşlara yaptıkları satışlar için de geçerlidir. II _ YERLI HAM PETROL ÜRETİMİ VE BUNA DAYALI AKARYAKIT ÜRETİM, DAĞTIM VE PERAKENDE SATIŞINDA VERGİLEME: 1 - 83/ 7312 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında belirlenen esaslar dahilinde yerli ham petrol üretiminde sağlanan ek hasılatlar söz konusu karar eki 20 sayılı kararla kurulan Fon'a yatırılacaktır. 2 - İstihsal olunan ham petrolün, Petrol Kanununun 3/25-a maddesi gereğince belirlenen piyasa fiyatı, rafinerilere yapılacak teslimlerin bedeli olduğundan, Katma Değer Vergisi bu bedel üzerinden % 10 nisbetinde hesaplanacaktır. Ham petrol üreten kuruluşlar düzenleyecekleri Katma Değer Vergisi beyannamesinde, ham petrol teslimleri dolayısıyla hesapladıkları Katma Değer Vergisinden, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen Katma Değer Vergisini indirebileceklerdir. Bu işlem sonucunda ödenecek vergi hesaplanacak ve ilgili beyanname vergilendirme dönemini takip eden ayın 25 inci günü akşamına kadar bağlı bulunulan vergi dairesine verilecek ve vergi de aynı süre içinde ödenecektir. 3 - 83/7312 sayılı Kararda belirtilen esaslar dahilinde rafinerilerce işlenen yerli ham petrolden elde edilen petrol ürünlerine ait ek hasılatlar, söz konusu Karar eki 20 sayılı Kararla kurulan Fon'a rafineri şirketlerince yatırılacaktır. Katma Değer Vergisi malın maliyet hesabında dikkate alınamayacağından, rafineri şirketlerinin yerli ham petrolden ürettikleri akaryakıt türlerinin cari rafineri çıkış fiyatının ve gümrüklü rafineri çıkış fiyatının tesbitinde, yerli ham petrolün satın alınması dolayısıyla ödenen Katma Değer Vergisi (diğer tüm işlemler dolayısıyla ödenen Katma Değer Vergileri gibi) maliyet hesabına dahil edilmeyecektir: 4 - Yerli ham petrolden elde edilen petrol ürünleri Akaryakıt Fiyat Istikrar Fonu kapsamına girmemektedir. Ancak 83/7508 sayılı Karaname gereğince, yerli ham petrolden üretilen akaryakıt türleri için Toplu Konut Fonu kesintisi yapılması ve bu tutarların şirket beyanına bağlı olarak Akaryakıt Fiyat İstikrar Fonu hesabından aktarılması gerekmektedir. Bu safhada ve diğer safhalarda Akaryakıt Tüketim Vergisi ve Katma Değer Vergisi ile ilgili olarak yerine getirilmesi gereken mükellefiyetler, bu tebligin I. bölümünün 5 ve müteakip maddelerinde yapılan açıklamalara göre yürütülecektir. III _ PETROL ÜRÜNÜ İTHALATI İLE BU ÜRÜNLERİN SATIŞINDA VERGİLEME: 1 - İthal edilen petrol ürünleri % 10 nisbetinde Katma Değer Vergisine tabidir. Verginin matrahı aşağıda gösterilen hususların toplamından oluşacaktır : a) İthal edilen petrol ürününün gümrük vergisi tarhına esas olan kıymeti, gümrük vergisinin kıymet esasına göre alınmaması halinde sigorta ve navlun bedelleri dahil (CIF) değeri, b) İthalat sırasında ödenen her türlü vergi, resim, harç ve paylar, c) Fiili ithalata kadar yapılan diğer giderler ve ödemeler ile mal bedeli üzerinden hesaplanan fiyat farkı, kur farkı gibi ödemeler. 2 - Petrol ürünü ithalatının gerçekleştiren kuruluşların Gümrük Kanununa göre gümrük vergisi ödeme mükellefiyetlerinin başladığı anda düzenleyip ilgili gümrük idaresine verecekleri gümrük giriş beyannameleri üzerine Katma Değer Vergisi hesaplanacaktır. Gümrük İdaresi bu beyan üzerine 1 nci Maddede belirtilen hususları .dikkate alırsak Katma Değer Vergisin tarh ve tahakkuk ettirecektir. İthalâtçı kuruluşlar tahakkuk eden Katma Değer Vergisini aynı anda Gümrük İdaresine ödemekle mükelleftirler 3 - Akaryakıt Fiyat İstikrar Fonuna tabi petrol ürünlerini ithal eden kuruluşlar, bu ürünlerin ithal maliyeti ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca belirlenecek anadepo giriş fiyatı arasındaki farkı fona yatırmak zorundadırlar. Ancak burada geçerli olan ithal maliyeti, bu bölümün I inci maddesinde öngörülen maliyet olmayıp, doğrudan doğruya 83/7508 sayılı Karar'ın 6 ncı maddesine göre hesaplanan maliyettir ve bünyesine ithalatçı karını da almaktadır. 4 - İthal edilen akaryakıtın satışında Toplu Konut Fonu hesabına yatırılacak miktar, bu tebliğin I inci bölümünün 4 üncü maddesinin ikinci bendinde açıklanan esaslara göre yürütülecektir. 5 - ithalatçı kuruluşların ithal ettikleri Akaryakıt Tüketim Vergisi Kanunu ile Akaryakıt Fiyat İstikrar Fonu kapsamına giren ürünlerin satışında hesap1anacak Akaryakıt Tüketim Vergisi ile Katma Değer Vergisine ilişkin işlemler bu tebliğin I inci bölümünün 5 ve müteakip maddelerinde açıklanan esaslara göre yerine getirilecektir. İthalâtı gerçekleştirilen ürünlerden Akaryakıt Tüketim Vergisi ile Akaryakıt Fiyat İstikrar Fonu'na tabi olmayan ürünlerin satışında sadece Katma Değer Vergisi hesaplanacağından Katma Değer Vergisi uygulaması ile ilgili işlemler bu tebliğin I inci bölümünün 6 ncı maddesinin (b) bendi ile müteakip maddelerde açıklanan esaslara göre yerine getirilecektir. Tebliğ olunur. (*) Güncelliği Kalmamıştır.