144 SERİ NO'LU GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ

Bilindiği üzere; 29/7/1984 gün ve 18473 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 143 seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde, 18/7/1984 gün ve 84/8306 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yeniden tesbit edilen kalkınmada öncelikli yörelerde çalışan hizmet erbabının ücretlerine uygulanacak özel indirim tutarlarının uygulanmasına ilişkin esaslar açıklanmıştır. Özel indirim tutarlarının yeniden tesbitine ilişkin; 21/7/1984 gün ve 18465 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 19/7/1984 gün ve 84/8306 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 7 nci maddesi; 12/12/1984 gün ve l8603 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 11/12/1984 gün ve 84/8857 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilerek, kalkınmada öncelikli yöreler ve bu yörelerde uygulanacak özel indirim tutarları yeniden tesbit edilmiştir. Anılan Bakanlar Kurulu Kararının 11/12/1984 gün ve 84/8857 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilen 7 nci maddesinde aynen, "Aşağıda istisnai olarak belirtilen merkez ilçeler ve diğer ilçeler dışında Birinci Derecede Kalkınmada Öncelikli Yörelerin il merkezlerinde (Merkez İlçe) fiilen çalışanların gerçek, ücretlerinin vergilendirilmesinde özel indirim nisbeti 4 kat, diğer ilçelerinde 5 kat olarak uygulanır. İkinci Derecede Kalkınmada Öncelikli Yörelerde bu nisbet illerin merkez ilçelerinde 3 kat, diğer ilçelerinde 4 kattır. Teşvik belgeli yatırımlarda fiilen çalışanların ücretlerinin vergilendirilmesinde ise yatırıma başlama tarihinden itibaren 5 sene müddetle yukarıda belirtilen katsayılara Birinci Derecede Kalkınmada Öncelikli Yöreler için 3, İkinci Derecede Kalkınmada Öncelikli Yöreler için 2 sayı daha ilave edilir. Ancak Birinci Derecede Kalkınmada Öncelikli Yörelerden olan Bingöl, Bitlis ve Hakkari merkez ilçeleri için özel indirim nisbeti 5 kat, Batman ve Tatvan ilçeleri için 4 kat olarak uygulanır. İkinci Derecede Kalkınmada Öncelikli Yörelerdeki ilçelerden Arhavi, Hopa, Divriği, Merzifon, Osmancık, Suluova, Ayancık, Birecik, Suruç, Erbaa, Turhal ve Yerköy ilçeleri için özel indirim nisbeti merkez ilçeleri gibi üç kat olarak uygulanacaktır." hükmü yer almıştır. Bu hükümler uyarınca : 1. Özel İndirimin Beş Kat Uygulanacağı Yerler : Birinci Derecede Kalkınmada Öncelikli Yörelerin merkez ilçeleri dışında kalan ilçeleri (Batman ve Tatvan ilçeleri hariç) ile Bingöl, Bitlis ve Hakkari illerinin merkez ilçelerinde, özel indirim mevcut özel indirim tutarının 5 katı olarak uygulanacaktır. Özel indirimin 5 katı ise, günde (750), ayda (22.500) yılda (270.000) TL. dır. 2. Özel İndirimin Dört Kat Uygulanacağı Yerler : Birinci Derecede Kalkınmada Öncelikli Yörelerin merkez ilçeleri (Bingöl, Bitlis ve Hakkari illerinin merkez ilçeleri hariç) ile Batman ve Tatvan ilçelerinde ve İkinci Derecede Kalkınmada Öncelikli Yörelerin merkez ilçeleri dışında kalan ilçelerinde (Arhavi, Hopa, Divriği, Merzifon, Osmancık, Suluova, Ayancık, Birecik, Suruç, Erbaa, Turhal ve Yerköy ilçeleri hariç) özel indirim, mevcut özel indirim tutarının 4 katı olarak uygulanacaktır. Özel indirimin 4 katı ise günde (600), ayda (18.000) yılda (216.000) TL. dır. 3. Özel İndirimin Üç Kat Uygulanacağı Yerler : İkinci Derecede Kalkınmada Öncelikli Yörelerin merkez ilçeleri ile Arhavi, Hopa, Divriği, Merzifon, Osmancık, Suluova, Ayancık, Birecik, Suruç, Erbaa, Turhal ve Yerköy ilçelerinde özel indirim, mevcut özel indirim tutarının 3 katı olarak uygulanacaktır. Özel indirimin üç katı ise, günde (450), ayda (13.500), yılda (162.000) TL. dır. 4. Teşvik Belgeli Yatırımlarda Çalışanlara Uygulanacak Özel İndirim Tutarı : Teşvik belgesi almış olan yatırımlarda çalışan ücretlilerin özel indirim tutarları ise, yukarıda belirtilen özel indirim tutarına ayrıca; Birinci Derecede Kalkınmada Öncelikli Yörelerde çalışanlar için günde (450), ayda (13.500) yılda (162.000) TL, İkinci Derecede Kalkınmada Öncelikli Yörelerde, çalışanlar için de günde (300), ayda (9.000), yılda (108.000) TL., daha ilave edilerek tespit edilecektir, Ancak, Birinci ve İkinci Derecede Kalkınmada Öncelikli Yörelerde yeniden tespit edilmiş özel indirim tutarlarına yukarıda belirtilen tutarların ilave edilebilmesi için, teşvik belgesinde belirtilen yatırıma başlangıç tarihinden itibaren 5 yılın dolmaması gerekir, 5 yılı tamamlayan yatırımlarda bu tutarların ayrıca uygulanmayacağı tabiidir. 5. Yeniden Tesbit Edilen Özel İndirim Tutarlarının Uygulanmasındaki Esaslar : Birinci ve İkinci Derecede Kalkınmada Öncelikli Yörelerde çalışan hizmet erbabı için yeniden tesbit edilmiş olan özel indirim tutarları yukarıda açıklanmış olup hizmet erbabının ücretlerinin vergilendirilmesinde eski tutarların değil yeni tutarların aşağıdaki esaslar çerçevesinde uygulanması gerekir. Ötedenberi uygulanageldiği üzere, indirimlerin uygulanmasında esas prensip, ücretin ödeme dönemidir. Ücret günlük dönemler itibariyle ödenmekte ise indirimlerin günlük tutarları ile, ücret aylık dönemler itibariyle ödenmekte ise, indirimlerin aylık tutarlar ile uygulanması gerekmektedir. Bu nedenle, yerinden tesbit edilen özel indirim tutarlarının aylık dönemler itibariyle ücret ödemelerinde kıst olarak uygulanması söz konusu olmayacaktır. Diğer taraftan, Kalkınmada Öncelikli Yörelerde çalışanların ücretlerinin vergilendirilmesinde esas alınacak, yeniden tesbit edilen özel indirim tutarlarının uygulanması için, hizmet erbabının o yörede fiilen çalışması zorunludur. Şu kadar ki, teftiş, denetim veya diğer nedenlerle geçici görevle bu yörelere gönderilen hizmet erbabına yeniden tesbit edilen özel indirim tutarları uygulanmayacaktır. Ancak, bir kadroyu işgal etmek suretiyle vekâleten yapılan atamalar ile tedviren bir görevi ifa için sözkonusu yörelere gönderilenlerin (fiilen bu yörelerde çalışmaları kaydıyla) almış oldukları ücretlerine yeniden tesbit edilen özel indirim tutarlarının uygulanması icap eder. 6. Birinci ve İkinci Derecede Kalkınmada Öncelikli Yörelerde Çalışan Hizmet Erbabının Sakatlık İndirimi : Bilindiği üzere, Gelir Vergisi Kanununun 31 nci maddesinin değişik 3 numaralı bendinde, "Sakatlık indirimi : Çalışma gücünün asgari % 80'ini kaybetmiş bulunan hizmet erbabı birinci derece sakat, asgari % 60'ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ikinci derece sakat, asgari % 40'ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ise üçüncü derece sakat sayılır ve aşağıda belirtilen sakatlık indiriminden faydalanırlar. Sakatlık indirimi aile reisi için tespit edilen özel indirim tutarının; _ Birinci derece sakatlar için dört katı, _ İkinci derece sakatlar için iki katı, _ Üçüncü derece sakatlar için bir katıdır. Sakatlık derecelerine göre tespit edilecek indirimler, genel ve özel indirim toplamına eklenerek hizmet erbabının ücretinden indirilir," denilmiştir. Bu hüküm uyarınca, Birinci ve İkinci Derecede Kalkınmada Öncelikli Yörelerde çalışan hizmet erbabına uygulanacak sakatlık indirimi, yukarıda miktarlan yazılı, yeniden tesbit edilmiş bulunan özel indirim tutarlarının; Birinci derece sakatlar için dört katı, İkinci derece sakatlar için iki katı, Üçüncü derece sakatlar için bir katı, olarak uygulanacaktır. 7. Net Ücret Sözleşmesi İle Çalışan Hizmet Erbabının Ücretlerinde Meydana Gelecek Artışlar : Birinci ve İkinci Derecede Kalkınmada Öncelikli Yörelerde net ücret sözleşmesi ile çalışanların ücretlerine yeniden tesbit edilen indirimlerin uygulanması nedeniyle, bunların ücretlerinde meydana gelecek artışlar brüt ücreti etkilemeyecek, diğer bir ifade ile yeniden tesbit edilen indirimlerin uygulanmasından doğan Gelir Vergisinde meydana gelen azalma ele geçen net ücreti artıracak ve bu artış verginin mükellefi ücretliye ait olacaktır. 8. Birinci ve İkinci Derecede Kalkınmada Öncelikli Yöreler : 11/12/1984 gün ve 84/8857 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli Kalkınmada Öncelikli Yöreler listesi aşağıya aynen alınmıştır. KALKINMADA ÖNCELİKLİ YÖRELER I _ BİRİNCİ DERECEDE ÖNCELİKLİ İLLER 1) Adıyaman8) Kars 2) Ağrı9) Mardin 3) Bingöl10) Muş 4) Bitlis11) Siirt 5) Diyarbakır12) Tunceli 6) Gümüşhane13) Van 7) Hakkari II _ İKİNCİ DERECEDE ÖNCELİKLİ İLLER 1) Amasya 9) Malatya 2) Artvin10) Kahramanmaraş 3) Çankırı11) Sinop 4) Çorum12) Sivas 5) Elazığ13) Tokat 6) Erzincan14) Şanlıurfa 7) Erzurum15) Yozgat 8) Kastamonu 9. Bu konuda daha evvel yayımlanmış bulunan 143 seri sayılı Gelir Vergisi Genel Tebliği hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır. Tebliğ olunur.