5 SIRA NO'LU SM, SMM VE YMM KANUNU GENEL TEBLİĞİ

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun 12. maddesinin Maliye ve Gümrük Bakanlığı'na verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan ve 2.1.1990 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmelik" (Tasdik Yönetmeliği) hükümleri uyarınca, Kurumlar Vergisi Kanununun 8. maddesi ve geçici 18. maddesinde yer alan vergi dışı tutulan işlemler ile Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 39. maddesine göre kurum kazancından indirilen gelirlere ilişkin işlemler yeminli mali müşavirlerin tasdik edeceği konular kapsamına alınmış ve tasdike ilişkin usul ve esaslar bu Tebliğle belirlenmiştir.A _ TASDİK KAPSAMINA ALINAN İSTİSNALAR İLE KURUM KAZANCININ TESPİTİNDE İNDİRİLECEK GELİRLERE İLİŞKİN İŞLEMLER: Aşağıda sayılan 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 8. maddesi ve geçici 18. maddesinde yer alan istisnalar nedeniyle yararlanılan istisna tutarları ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 39. maddesine göre kurum kazancından indirilen kazanç ve iratlar tutarları toplam 300.000.000.- TL'yı aşan kurumlar vergisi mükelleflerinin, bu istisnalar ve indirimlerin yararlanabilmeleri için vergi dışı tutulan işlemleri, yeminli mali müşavirlere tasdik ettirmeleri zorunluluğu getirilmiştir. Bu Tebliğle tasdik kapsamına alınan vergiden istisna ve indirim konusu edilen işlemler şunlardır: 1. Kurumlar Vergisi Kanununun 8. maddesinin, a- 6. bendinde yer alan sanayi ürünleri ihracat istisnası, b- 7. bendinde yer alan tarım ürünleri ihracat istisnası, c- 8. bendinde yer alan dış navlun istisnası. d- 10. bendinde yer alan turizm hasılatı istisnası, e- 15. bendinde yer alan eğitim, sağlık ve spor tesislerine ilişkin istisna, f- 17. bendinde yer alan Devlet tahvili, Hazine bonosu ve gelir ortaklığı senetlerinin elden çıkarılmasından sağlanan kazançlara ilişkin istisna, 2- Kurumlar Vergisi Kanununun geçici 18. maddesinde yer alan kurumların (kooperatifler hariç) iştirak hisselerinin ve gayrimenkullerin satışından doğan kazançlara ilişkin istisna. 3- Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 39. maddesine göre kurumların kurum kazancından indirdikleri kazanç ve iratlar. Söz konusu istisna ve indirimler dışında kalan veya bu istisna ve/veya indirimler kapsamında olup da yıllık kurumlar vergisi beyannamelerinde yararlanılan istisnalar veya indirim konusu yapılan tutarlar toplamı 300.000.000.- TL.'yı aşmayan mükellefler de diledikleri takdirde, bu Tebliğde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde vergiden müstesna tutulan ve/veya indirim konusu yapılan işlemlerini yeminli mali müşavirlere tasdik ettirebilirler. Kurumlar vergisinden müstesna tutulan ve/veya indirim konusu yapılan tutarların; kurum kazancından indirilmek suretiyle yararlanılabilmesi; İstisna ve indirim yoluyla vergi dışı tutulan işlemlerinin, ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğunun yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenen "Kurumlar Vergisi İstisna ve İndirim Tasdik Raporları" ile belgelenmesine bağlıdır. B _ YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER TARAFINDAN DÜZENLENECEK KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNA VE İNDİRİM TASDİK RAPORLARINDA BULUNMASI GEREKLİ ASGARİ BİLGİLER : Yeminli mali müşavirlerce yapılacak kurumlar vergisi istisna ve/veya indirimlerine ilişkin incelemelerde; a) İstisnalarda yararlanacak mükelleflerin bu istisnalardan yararlanacak statü ve konumda olup olmadığı, b) İstisnalarda konu olan hasılat veya kazançların ilgili mevzuatın öngördüğü biçimde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği, c) İstisna yoluyla vergi dışı tutulan işlemlere konu teşkil eden harcama ve maliyet unsurlarının gerçek durumu yansıtıp yansıtmadığı, d) Söz konusu harcama, maliyet, hasılat ve kazançların gerçek tutarlarının ilgili mevzuatın öngördüğü biçimde belgelendirilip belgelendirilmediği doğru olarak tespit edilip edilmediği gerektiği hallerde istisnadan yararlanacaklara verilecek payların dikkate alınıp alınmadığı, Hususları defter kayıtları ve bulunması zorunlu belgeler ile statülerini belirleyen belgelerden de faydalanılarak araştırılıp tespit edilecektir. Yapılan tespitler, istisna konuları itibariyle raporlarda ayrı ayrı yer alacaktır. Tasdik raporlarında istisnalar itibariyle ayrı başlıklar halinde, mükelleflerin yararlanacağı istisna yoluyla vergi dışı bırakılan tutarların hesaplanma şekline açık bir biçimde yer verilecektir. e) Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 39. maddesine göre indirim konusu yapılan kazanç ve iratlarla ilgili olarak yukarıda belirtilen hususlar ayrıca aranacaktır. Yeminli mali müşavirler, yukarıda belirtilen hususlarla ilgili olarak yapacakları incelemelerde Tasdik Yönetmeliğinin kanıt toplama ve denetim teknikleri ile ilgili hükümlerine uymakla yükümlüdürler. Kurumlar Vergisi İstisna ve İndirim Tasdik Raporları, bu Tebliğin (1) No.lu ekini oluşturan rapor kapağı ile (2) No.lu ekini oluşturan rapor dispozisyonunda yer alan hususlara uygun olarak hazırlanır. Rapor içeriği itibariyle rapor dispozisyonunda yer alan hususlar ayrı ayrı belirtilir. Bu tebliğde (rapor dispozisyonu dahil) sözü edilen konular mükellefin kayıt ve belge tarih ve numaraları da belirtmek suretiyle tereddüde yer vermeyecek biçimde açıklanır. Gerekli tespitler ve inceleme kanıtları raporun eklerini oluşturur. Yeminli mali müşavir tasdik raporlarının sonuç bölümünde, bu Tebliğde belirtilen konuların incelenip incelenmediği, fiili durum ile muhasebe kayıtlarının uygun olup olmadığı, istisna yoluyla vergi dışı tutulan işlemleri, ilgili mevzuata uygun olup olmadığı, istisna ve/veya indirim hükümlerinden yararlandırılacak tutarlar, konuları itibariyle ayrı ayrı mutlaka belirtilecektir. C _ YEMİNLİ MALİ MÜŞVİRLERİN MÜTESELSİL SORUMLULUĞU: Yukarıda belirtilen; aranması ve doğruluğunun araştırılması zorunlu konu ve belgeler ile bunlara ilişkin defter kayıtlarının, usulüne uygun olarak düzenlenmiş, kayıt nizamı ve muhasebe ilkelerine göre kaydedilmiş olması gereklidir. Yeminli mal müşavirler, belgelerin geçerliliğini, usulüne uygun olarak düzenlenip düzenlenmediğini ve gerçeği aksettirip aksettirmediğini tespit etmek zorundadırlar. Yeminli mali müşavirin yapmış olduğu incelemenin amacı, istisna ve/veya indirimlerin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak uygulanıp uygulanmadığını; bu konu ile sınırlı olmak üzere vergi matrahını oluşturan kurum kazancının doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamaktır. Bu nedenle yeminli mali müşavir, gerçek durumu tespit etmek için her türlü belgeden yararlanmak ve her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadır. Bu yükümlülüğün yerine getirilebilmesi için; 1- Mal ve hizmet hareketlerinin belgeler ile nakit hareketlerinin belgeleri, borç-alacak ilişkileri irdelenerek birbirlerini doğrulayıp doğrulamadıkları araştırılacaktır. 2- İmalatçılarda, malın miktarı yönünden kapasite raporu ve sarfedilen ham ve yardımcı maddeler ile ambalaj malzemeleri ve uygun görülen diğer vergiler de kullanılarak üretim, analitik inceleme yöntemleriyle test edilecektir. 3- Fatura bilgileri, gümrük çıkış beyannamelerinde ve döviz alım belgelerinde yer alan bilgilerle mukayese edilecek, miktar ve fiyat yönünden olabilecek muhtemel uyumsuzlukları tespit edilecektir. 4- İşin niteliği ile işletmenin türüne göre, istisna ve/veya indirim yoluyla vergi dışı tutulan işlemlere dayanak yapılan belgelerin, sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı olup olmadığı araştırılacak, şüphelenilen durumlarda ilgililerin mükellefiyet durumlarına ilişkin olarak, vergi dairelerinden ve diğer kamu idarelerinden bilgi alınarak gerekli araştırma yapılacaktır. 5- Belgelerin hukuki geçerliliği ve gerçek durumu yansıttığı tespit edildikten sonra, ilgili mevzuat hükümlerine uygunluk sağlanarak istisna ve indirim yoluyla vergi dışı tutulan işlemleri tasdik edilecektir. İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporunu düzenleyen yeminli mali müşavirler, tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar. Yeminli mali müşavirler, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar. D _ VERGİDEN MÜSTESNA TUTULAN KAZANÇLARLA, İNDİRİM KONUSU YAPILAN İŞLEMLERİN TASDİK ETTİRİLMESİNİN SONUÇLARI: Bu Tebliğle tasdiki zorunlu tutulan işlemlerin 1991 yılı hesap döneminden itibaren yeminli mali müşavirlere tasdik ettirilmemesi ve tasdik raporlarının ilgili hesap döneminin kurumlar vergisi beyannamesi ile birlikte verilmemesi halinde; bu kapsama giren kurumlar vergisi mükellefleri, istisna ve/veya indirimden yararlanma imkanından vazgeçmiş sayılırlar. Yeminli mali müşavirlerce düzenlenen tasdik raporlarının iki örneği, biri ilgili hesap dönemi kurumlar vergisi beyannameleri ile birlikte bağlı bulunulan vergi dairesine verilmek üzere kurum yetkililerine teslim edilir. Bir örneği de tasdiki yapan yeminli mali müşavir tarafından "Maliye ve Gümrük Bakanlığı-Gelirler Genel Müdürlüğü Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Şubesi Dikmen-Ankara" adresine gönderilir. E _ 1991 TAKVİM YILI KURUMLAR VERGİSİ BEYANNAMESİ İLE BİRLİKTE BU TEBLİĞ KAPSAMINDA VERİLECEK OLAN YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK TASDİK RAPORLARI İLE İLGİLİ OLARAK YAPILACAK UYGULAMALAR: Yukarıdaki bölümlerde açıklandığı üzere, bu Tebliğ kapsamına giren kurumlar vergisi beyannamelerine yeminli mali müşavirlik tasdik raporlarının eklenmesi zorunludur. Ancak, 1991 takvim yılı kurumlar vergisi beyannamelerinin verilme süresine çok az bir zaman kalmış olması nedeniyle sözkonusu yıla ilişkin olarak beyanname ile birlikte verilecek yeminli mali müşavirlik tasdik raporları ile ilgili olarak aşağıdaki şekilde uygulama yapılabilecektir. a) 1991 takvim yılı beyannamesinin ekinde verilecek olan yeminli mali müşavirlik tasdik raporlarının Nisan 1992 sonuna kadar yetiştirilememiş olması halinde, beyanname ile birlikte verilecek dilekçede belirtilmiş olmak şartı ile bu raporlar Haziran 1992 ayı sonuna kadar verilebilecektir. b) 1992 yılı Nisan ayı sonuna kadar yeminli mali müşavirlik tasdik raporu olmaksızın verilen 1991 takvim yılı kurumlar vergisi beyannameleri ile ilgili olarak vergi daireleri, mükellefin beyanını esas alarak gerekli işlemi yapacak ve Haziran 1992 ayı sonuna kadar bekleyecektir. Haziran sonuna kadar yeminli mali müşavirlik tasdik raporunun vergi dairesine teslim edilmemesi halinde, vergi dairesince bu Tebliğ hükümlerine göre işlem yapılacaktır. c) Beyanname ile birlikte verilmeyen ve yukarıdaki şartlarla 1992 yılı Haziran ayı sonuna kadar verilecek olan yeminli mali müşavirlik tasdik raporu ile mükellefin beyanı arasında herhangi bir farkın ortaya çıkması halinde; yeminli mali müşavirlik tasdik raporuyla birlikte verilecek bir pişmanlık dilekçesi ile farklılık giderilebilecektir. d) 1991 takvim yılı kurumlar vergisi beyannameleri ile bu Tebliğ kapsamındaki yeminli mali müşavirlik tasdik raporlarını vermeyen ve Haziran 1992 ayı sonuna kadar da vereceğini bir dilekçe ile bildirmeyen mükellefler bu Tebliğ hükümlerine uymamış kabul edilerek gerekli işlemler yapılacaktır. F _ DİĞER HUSUSLAR: 22.1.1992 gün ve 21119 sayılı Resmi Gazete'de ilan edilen Asgari Ücret Tarifesinin yeminli mali müşavirlik asgari ücretleri bölümünde belirtilen istisna ve indirim işlemlerine ilişkin (% 1) olarak belirlenen tasdiki ücreti tutarı 25.000.000 lirayı aştığı takdirde, aşan miktar için ödenecek ücret tasdik yaptıran ilgili firma ile tasdiki yapan yeminli mali müşavir arasında serbestçe belirlenir.(*) Tebliğ olunur. *(*) 7 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile Yürürlükten Kaldırılmıştır. EK 1 : YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNA VE İNDİRİM TASDİK RAPORU EK 2 : RAPOR DİZPOZİYONU