6 SIRA NO'LU SM, SMM VE YMM KANUNU GENEL TEBLİĞİ

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 12. maddesinin Maliye ve Gümrük Bakanlığı'na verdiği yetkiye dayanarak hazırlanan ve 2/1/1990 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmelik"in 7-C/b maddesi ile katma değer vergisi yönünden iade hakkı doğuran katma değer vergisi yönünde iade hakkı doğuran işlem ve belgeler tasdik kapsamına alınmış; 1 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği ile de ihracat teslimleri ve ihracat kaydıyla yapılan teslimlerden doğan katma değer vergisi iade ve mahsup işlemlerinin yeminli mali müşavirlerce tasdik edilmesine ilişkin usul ve esaslar belirtilmiştir.1568 sayılı Kanun ile yukarıda belirtilen Tasdik Yönetmeliği hükümlerinin Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak, bu Tebliğ ile; Katma Değer Vergisi Kanununun 14. maddesinde yer alan taşımacılık hizmetlerinden doğan katma değer vergisi iade ve mahsup işlemler yeminli mali müşavirlerin tasdik kapsamına alınarak, bu tasdike ilişkin usul ve şartlar belirlenmiştir. Ayrıca, 1 Sıra No.lu Genel Tebliğ uyarınca ihracat istisnası kapsamındaki teslimlerden doğan Katma değer vergisi iade ve mahsuplarına ilişkin yeminli mali müşavirlerin tasdik uygulaması ile ilgili olarak belirlenen yeni düzenlemeler bu Tebliğin konusunu teşkil etmektedir. 1 _ YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR TASDİK RAPORUNA GÖRE ULUSLARARASI TAŞIMACILIK İSTİSNASI NEDENİYLE YAPILABİLECEK KATMA DEĞER VERGİSİ İADE VE MAHSUPLARINA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR: A _ YETKİ: 3568 sayılı Kanunun 12. maddesi ile Tasdik Yönetmeliğinin 7. maddesi hükümlerinin Maliye ve Gümrük Bakanlığı'na verdiği yetkiye dayanılarak Katma Değer Vergisi Kanununun 14. maddesi ile vergiden müstesna tutulan uluslararası taşımacılık işlemlerinden doğan katma değer vergisi iade ve mahsuplarından vergilendirme dönemleri itibariyle 750.000.000. TL.'yı aşmayan iade ve mahsuplar tasdik kapsamına alınmıştır. Katma Değer Vergisi Kanunun 14. maddesi uyarınca yapılan taşıma işlemleri nedeniyle yüklenilip indirim konusu yapılamayan katma değer vergisi aynı Kanunun 32. maddesi gereğince ve Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliği'nin 77. maddesi çerçevesinde mükelleflere iade edilmektedir. İade ve mahsupla ilgili usul ve esaslar Katma Değer Vergisi Genel Tebliğleri için açıklanmaktadır. İade veya mahsup edilecek katma değer vergisi tutarının vergilendirme dönemleri itibariyle 15.000.000._ TL. lirayı aşmaması halinde iade veya mahsup işlemi teminat ve inceleme raporu aranmaksızın yapılabilmektedir. 15.000.000._ lirayı aşan iade veya mahsup taleplerinde ise, 15.000.000._ liralık kısım teminat ve incelemelere raporu aranmaksızın, aşan kısım ise teminat gösterilmesi şartıyla iade veya mahsup edilmekte, bilahare talep incelemeye sevkedilerek düzenlenen rapor sonucuna göre işlemler yapılabilmektedir. Mükelleflerin teminat bulma konusunda karşılaştıkları güçlükler de gözönüne alınarak, yayımı tarihinden önceki vergilendirme dönemlerine ait olanlarda dahil olmak üzere uluslararası taşımacılık, işlemlerinden doğan katma değer vergisi iade veya mahsup tutarı vergilendirme dönemleri itibariyle 15-750 milyon lira arasında olan mükelleflerden dileyenlerin iade veya mahsup taleplerinin teminat göstermeden Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporu sonucuna göre yerine getirilmesi imkanı sağlanmıştır. Bu uygulamadan yararlanmak isteyen mükelleflerin ilgili vergi dairesine verecekleri dilekçede; _ İade veya mahsubunu istedikleri katma değer vergisini teminat göstermeden Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporu sonucuna göre almak istediklerini belirtmeleri gerekmektedir. Haklarında sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlediği konusunda rapor bulunan mükelleflerin, katma değer vergisi iade veya mahsup talepleri ancak 4 kat teminat karşılığında veya Maliye ve Gümrük Bakanlığı inceleme elemanlarınca düzenlenmiş vergi inceleme raporu sonucuna göre yapılacağından, bu mükelleflerin Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporuna göre iade veya mahsup talepleri kesinlikle söz konusu olmayacaktır. Bu uygulama hakkında rapor düzenlenen mükelleflerin kurdukları veya ortak oldukları şirketler ile bu mükelleflerin şahıs veya sermaye şirketi olmaları halinde bu şirketlerin ortakları için de geçerledir. Ancak, haklarında sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullandığı konusunda tespit bulunan mükellefler, ilgili Genel Tebliğlerdeki şartların yerine gelmesi ve normal teminat uygulamasına dönmeleri halinde Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporuna göre teminatsız iade veya mahsup uygulamasından yararlanabileceklerdir. İade hakkı doğuran işlemi bulunan mükelleflerin iade ve/veya mahsup taleplerine ilişkin olarak ilgili dönem hesapları incelemeye sevk edilmediği veya incelemeye sevk edildiği halde inceleme elemanınca incelemeye başlanılmadığı takdirde, bu mükelleflerin ibraz edecekleri Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporu uyarınca iade ve/veya mahsup talepleri vergi dairelerince yerine getirilecektir. B _ YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR TASDİK RAPORLARINDA BULUNMASI GEREKLİ BİLGİLER: 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 14. maddesinin 1. fıkrasının verdiği yetkiye istinaden çıkarılan 84/8889 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile katma değer vergisinden istisna edilen transit ve Türkiye ile yabancı ülkeler arasında yapılan yük ve yolcu taşıma işlemleri nedeniyle yüklenilen katma değer vergilerinin Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporuna göre iadesi ve mahsubunun yapılabilmesi için öncelikli istisna kapsamına giren taşıma işleminin yapıldığını belgeleyen, kara manifestosunun, bunun düzenlenmediği hallerde TIR karnesinin, iki belgenin de düzenlenmediği konteynır taşımacılıkta, kara manifestosunda yer alan bilgileri de içerecek şekilde düzenlenen ve gümrük idarelerince de onaylanmış olan transit/aktarma beyannamesinin ve ekli yükleme listelerinin doğruluğu araştırılarak ve bu belgelere ilişkin bilgilere raporda yer verilecektir. Yeminli Mali Müşavirlerin katma değer vergisi iadesi ve/veya mahsup inceleme sonucunda düzenleyecekleri tasdik raporlarında, taşımacılık faaliyetlerinin gerçekleştirilmiş olduğunun tespit ve ispat edilmiş olmasının yanısıra, aşağıda belirtilen hususlara ayrıca yer verilecektir. _ Firmanın ticari ünvanı, ticaret sicil kaydı ve numarası, _ Firma sahibi veya ortaklarının ad ve soyadları ile işyeri ve ikametgah adresleri, bağlı oldukları vergi dairesi ve hesap numarası, _ İletişim araçlarının (telefon, telex, fax, vb.) sayısı ve numarası ile kanuni defterlere kayıtlı olup olmadığı, _ Son bir yıl içinde kredi kullanıp kullanmadığı, kullanmışsa hangi banka şubelerinden ne miktar kredi aldığı, _ Mevcut en son tarihli bilanço örneği, _ Ödenmiş sermaye tutarı, _ İşyerinin durumu. Katma değer vergisi iadesi tasdik raporları, bu Tebliğin 1 No.lu ekini oluşturan rapor kapağı ile 2 No.lu ekini oluşturan rapor dispozisyonuna uygun olarak hazırlanır. Rapor içeriği itibariyle rapor dispozisyonunda yer alan hususlara da ayrıca yer verilir. Bu Tebliğde istenilen belgeler ve yeminli mali müşavirin gerekli gördüğü diğer belgeler ve inceleme kanıtları raporun eklerini oluşturur. Yeminli mali müşavir tasdik raporlarının sonuç bölümünde; bu Tebliğde belirtilen konuların incelenip incelenmediği, fiili durum ile muhasebe kayıtlarının uygun olup olmadığı, yapılan işlemlerin, kayıtların ve beyannamelerin mevzuata uygun olup olmadığı, iadesi veya mahsubu istenen katma değer vergisinin iade veya mahsup edilip edilmeyeceği veya ne kadarlık kanun iade ve/veya mahsup edilmesi gerektiği mutlaka belirtilecektir. C _ YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MÜTESELSİL SORUMLULUĞU: Yukarıda belirtilen aranması ve doğruluğunun araştırılması zorunlu konular ve belgeler ile bunlara ilişkin defter kayıtlarının usulüne uygun olarak düzenlenmiş, kayıt nizamı ve muhasebe ilkelerine göre kaydedilmiş olması gereklidir. Yeminli mali müşavirler, belgelerin geçerliliğini, diğer bir deyişle belli edilen şekil şartlarına uygun olarak düzenlenip düzenlenmediğini ve gerçeği aksettirip aksettirmediğini tespit etmek zorundadırlar. Yeminli mali müşavirin yapmış olduğu incelemenin amacı iade veya mahsup edilmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamaktır. Bu nedenle, yeminli mali müşavir, gerçek durumu tespit etmek için her türlü belgeden yararlanmak ve her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadır. Bu yükümlülüğün yerine getirilebilmesi için; 1 - Taşımanın yapıldığı araç ve araçlara ait bilgilere (plakası, markası, aşı, istiap haddi) taşıma faaliyetlerinin tamamının veya bir kısmının başka firmalara yaptırılması halinde, bu firmaların adı, adresi, vergi dairesi ve hesap numaraları ile araçlara ait diğer bilgilere yer verilecektir (plakası, markası, yaşı, istiap haddi vb.) 2 - İşin niteliğine ve işletmenin türüne göre, tasdike dayanak yapılan belgelerin sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı olup olmadığı belirlenecek, şüphelenilen durumlarda ilgililerin mükellefiyet kayıtları vergi dairelerinden ve diğer kamu idarelerinden bilgi alınarak tetkik edecektir. 3 - İstisna kapsamına giren işlemler nedeniyle yapılan giderlere ait fatura ve benzeri belgelerin usulüne uygun olarak düzenlenip düzenlenmediği gerçek nitelikte mal veya hizmet alımlarına konu olup olmadığı araştırılacaktır. 4 - Taşımanın başlangıç ve bitiş noktaları arasındaki uzaklık kilometre olarak belirtilecektir. 5 - İstisna kapsamına giren ve girmeyen taşımacılık işlemlerini birlikte yapan yükümlülerde istisna kapsamına giren işlemlere ilişkin olarak yüklenilen vergilerin yasal defterlerde gösterilip gösterilmediği kontrol edilecek, yüklenilen verginin ne kadarlık kısmının istisna kapsamındaki işlemlere ait olduğu belirtilecektir. 6- Belgelerin hukuk geçerliği tespit edildikten sonra, ilgili mevzuat hükümlerine uygunluk sağlanarak tasdik işlemi yapılacaktır. İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporu düzenleyen yeminli mali müşavirler, tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar. Yeminli mali müşavirler, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar. D _ YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERCE DÜZENLENECEK KATMA DEĞER VERGİSİ İADESİ TASDİK RAPORLARIYLA İLGİLİ OLARAK VERGİ DAİRELERİNCE YAPILACAK İŞLEMLER: Yeminli mali müşavirlerce düzenlenen raporlar iki örnek olarak yeminli mali müşavirlerce kimlik ibraz edilerek tutanak karşılığında vergi dairesine teslim edilecektir. Raporda iade ve/veya mahsup edilmesi öngörülen meblağ, herhangi bir teminat aranmaksızın mükellefe iade ve/veya mahsup edilecek ve raporun bir örneği ilgili vergi dairesince değerlendirilmek üzere Bakanlığımıza gönderilecektir. Katma değer vergisi iadesi tasdik raporlarıyla ilgili olarak tereddüde düşülen hususlarda, 1990/8 seri numaralı Uygulama İç Genelgesinde belirtildiği şekilde Bakanlığımızdan (Gelirler Genel Müdürlüğünden) alınacak cevaba göre gerekli işlemler yapılacaktır. Yeminli mali müşavirlerin katma değer vergisi iadesi tasdik raporlarında; inceleme sonucu ortaya çıkan iadesi gereken katma değer vergisi ile beyan edilen ve iade edilmesi ve/veya mahsubu istenen katma değer vergisi arasında fark olduğu ve bu fark; maddi hatalardan veya hesap hatalarından kaynaklandığı takdirde, yeminli mali müşavirin tasdik raporundaki iadesi ve/veya mahsubu gereken katma değer vergisi tutarı esas alınır. Ancak, farkın sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlenmesinden, kullanılmasından veya bilerek ve isteyerek yapılan yanlış işlemlerden kaynaklanması halinde, iade ve/veya mahsup işlemi kesinlikle yapılmayacaktır. II _ İHRACAT TESLİMLERİ VE İHRAÇ KAYDIYLA YAPILAN TESLİMLERDEN DOĞAN KATMA DEĞER VERGİSİ İADELERİNİN YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERCE TASDİKLERİNE İLİŞKİN AÇIKLAMALAR: Katma Değer Vergisi Kanununun 11. maddesinde yer alan ihracat teslimleri ile ihraç kaydıyla tecil-terkin uygulaması kapsamında yapılan teslimlerden doğan katma değer vergisi iadelerinin yeminli mali müşavir tasdik raporlarına göre yapılabilmesine ilişkin açıklamalar 1 sıra numaralı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinde yapılmıştır. Söz konusu Tebliğde yapılan düzenlemeler esas itibariyle yürürlükte olmakla beraber aşağıda belirtilen konularda uygulama ve iade hadlerinde değişiklik yapılmasına gerek görülmüştür. A _ TASDİK KAPSAMINA GİREN KATMA DEĞER VERGİSİNİN İADESİNE İLİŞKİN HAD ARTIRILMIŞTIR: Günün ekonomik koşulları gözönünde bulundurularak Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporları uyarınca ihracat teslimleri ve ihraç kaydıyla yapılan teslimler nedeniyle doğan katma değer vergisinin vergilendirme dönemleri itibariyle iade edilebilecek tutarları, 150.000.000._ TL., dan 750.000.000._ TL. ya yükseltilmiştir. Buna göre; bu Tebliğin yayımlandığı tarihten önceki vergilendirme dönemlerine ait olanlar da dahil olmak üzere ihracat istisnası nedeniyle 750.000.000._ TL. ya kadar katma değer vergisi iadesine hak kazanan mükellefler, teminat göstermeden yeminli mali müşavir tasdik raporu sonucuna göre iade imkanından yararlanabilecektir. B _ KATMA DEĞER VERGİSİ İADELERİNİ YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR TASDİK RAPORUNA GÖRE ALMAK İSTEYEN MÜKELLEFLERİN KATMA DEĞER VERGİSİ BEYANNAMELERİNE DİLEKÇE EKLEME ZORUNLULUĞU KALDIRILMIŞTIR. 1 sıra numaralı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği ile katma değer vergisi iadelerini yeminli mali müşavir tasdik raporuna göre almak isteyen mükelleflerin, bu isteklerini içeren dilekçelerini ilgili katma değer vergisi beyannamelerine ekleme zorunluluğu getirilmiştir. Bu düzenlemenin uygulamada yarattığı sıkıntıları gidermek amacıyla, mükelleflerin ilgili dönem beyannamelerine ekledikleri ve iadesini istedikleri katma değer vergisini teminat göstermek suretiyle veya yeminli mali müşavir tasdik raporu sonucuna göre alabilmelerine ilişkin tercihlerini gösteren dilekçelerin ilgili dönem katma değer vergisi beyannamelerine ekleme zorunluluğu kaldırılmıştır. Bu Tebliğin yayımlandığı tarihten itibaren iade hakkı doğuran işlemleri bulunan mükellefler, ilgili dönem katma değer vergisi beyannamesi verildikten sonra da iade taleplerine ilişkin tercihlerini bir dilekçe ile belirleyebileceklerdir. Bu itibarla, mükelleflerin iade talepleri ve buna ilişkin yeminli mali müşavir tasdik raporları aynı dönem hesapları incelemeye sevk edilmediği veya incelemeye sevk edildiği halde inceleme elamanınca incelemeye başlanılmadığı sürece kabul edilecektir. Tebliğ olunur. EK 1 : YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KATMA DEĞER VERGİSİ İADESİ TASDİK RAPORU EK 2 : RAPOR DİZPOZİYONU