7 SERİ NO'LU EMLAK VERGİSİ KANUNU GENEL TEBLİĞİ

Bakanlığımıza intikal eden olaylardan, Emlâk Vergisi uygulaması ile ilgili bazı konularda tereddüde düşüldüğü anlaşılmıştır. 1. Mesken binalarının geçici vergi muaflığı: 6 seri numaralı genel tebliğde açıklanmış olmakla birlikte, uygulamada birlik sağlamak yönünden konunun bir kerre daha ele alınmasında yarar bulunmuştur. Hemen belirtmek gerekir ki, özellikle vergi kanunlarında, hak kazandıran veya sona erdiren hükümlere esas maddelerde, geçmişte elde edilmiş hakların korunmasına İLİŞKİN hükümlere ise geçici maddelerde yer verilmektedir. Emlâk Vergisi Kanununda da bu prensip aynen benimsenmiş bulunmaktadır. Nitekim sözü edilen kanunun 5 inci maddesinde mesken binalarına İLİŞKİN geçici vergi muaflığı hükmü getirilmiş ve bunun şart ve sürelerine İLİŞKİN esaslar belirtilmiş, geçici 1. inci maddesinde ise, kanunun yürürlüğünden önce inşa edilen ve çeşitli kanunlarda yazılı geçici muaflıklardan yararlanan veya yararlanmıyan mesken binalarına sözü edilen 5 nci madde hükmünün nasıl uygulanacağı saptanmıştır. a) 206 sayılı Kanunla sağlanan muaflık: Yürürlükten kaldırılmakla beraber uygulama olanağı bulunan 206 sayılı kanunun 3 üncü maddesiyle, sahiplerince bizzat mesken olarak kullanılan binalara (bina apartman ise dairelere) süresinde beyanda bulunulmak kaydiyle 10 yıllık geçici bina vergisi (buhran ve savunma vergileri dahil) muaflığı tanınmaktaydı. Tanınmış bulunan on yıllık geçici muaflık, 1.3.1972 tarihinde dolmamış ise, vergi değerinin 50.000 liradan az olmamak üzere 1/4 ü için ve inşaatın bitimini izleyen bütçe yılı başından hesaplanan on yıllık sürenin sonuna kadar devam ettirilecektir. b) 491 sayılı Kanunla sağlanan muaflık: Yürürlükten kaldırılan 1837 sayılı Bina Vergisi Kanununun 49l sayılı kanunla değişik 4 üncü maddesiyle de. 11.7.1964 tarihinden sonra inşaatı bitirilen mesken binalarına (bina apartman ise dairelere), süresinde beyanda bulunmak kaydiyle, asgarî nitelikte (faydalı alanı en çok 69.30 M2 ) olduğuna dair belge verilenler için 10 yıllık, orta nitelikte (faydalı alanı en çok 100 M2 ) olduğuna dair belge verilenler için sahiplerince mesken olarak kullanıldığı takdirde 5 yıllık geçici bina vergisi (buhran ve savunma vergileri hariç) muaflığı tanınmıştı. Bu hükme göre tanınan geçici muaflıkta, 1.3.1972 tarihine kadar dolmamış ise, yukarıda değinildiği gibi, vergi değerinin 50.000 liradan az olmamak üzere 1/4 ü için ve inşaatın bitimini izleyen bütçe yılı başından hesaplanan on veya beş yıllık sürenin sonuna kadar devam ettirilecektir. c) Muaflıktan yararlanamamış olanlar: 206 sayılı kanunun 3 ve 1837 sayılı kanunun değişik 4 üncü maddelerinde sözü edilen muaflıklardan, sahiplerince bizzat mesken olarak kullanılmaması veya izinsiz yapıldığından nitelik belgesi alınamamış yahut 100 M2 faydalı alan ölçüsünü aşmış olması nedenleriyle, yararlanamamış binalara, mesken olarak kullanılmaları kaydiyle, inşaatın bittiği yılı takip eden bütçe yılından itibaren hesaplanacak 5 yıllık devreden 1.3.1972 tarihinden sonraya kalan yıllar ve vergi değerinin, 1/4 ü (50.000 liradan az olmamak üzere) için geçici bina vergisi muaflığı uygulanacak, aksi halde tüm vergi değeri üzerinden gerekli vergi tarh ve tahsil edilecektir. Hisse değeri beyan edilen bina veya daireler için yukarda belirtilen muaflığın, hisseye düşen miktar kadar uygulanması gerekir. Şu kadar ki, gerek 206 sayılı kanunun 3 üncü gerekse 1837 sayılı kanunun değişik 4 üncü maddelerine göre tanınmış bulunan muaflık, binanın meskenden veya sahibinin ikâmetinden başka maksada tahsisi dolayısiyle düşmüş ise bu bina veya dairelere, halen mesken olarak kullanılsalar bile, beş veya on yıllık devrelerden 1.3.1972 tarihinden sonraya kalan yıllar için geçici vergi muaflığı tanınması söz konusu olmıyacaktır. 2. 1.3.1972-2.5.1972 tarihleri arasında devir ve temlik edilen emlâke İLİŞKİN mükellefiyet: Bilindiği üzere, 1319 sayılı kanuna 1446 sayılı kanunla eklenen geçici 6 ıncı madde ile, 1971 bütçe yılı içinde sözü edilen kanunun 5,15 ve 23 üncü maddelerine göre verilecek bildirim ve beyannamelerin, bir defaya mahsus olmak üzere, 1972 bütçe yılının Mart, Nisan ve Mayıs aylarında verilmesi ve bu beyan ve bildirimler üzerine tarh ve tahakkuk ettirilecek vergilere ait mükellefiyetin de' 1972 bütçe yılı başından itibaren başlaması öngörülmüştür. Öte yandan, bu maddenin Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak beyan ve bildirim süresi uzatılarak kabul işi 2.5.1972 tarihine ertelenmiş ve vergi mükellefıyeti de yapılacak beyan ve bildirimler üzerine 1972 bütçe yılı başından başlıyacağından, bu devre içinde başkasına devir ve temlik edilen gayrimenkullerin sözü edilen bütçe yılına İLİŞKİN emlâk vergisinin ödenmiş olmasının aranmıyacağı 3.3.1972 gün ve 2232350-1315/11528 sayılı genel yazımızda açıklanmıştır. Ancak, mükelleflerin tasarruf haklarının kısıtlamamak için, ilişik kesme işleminin bir süre aranmaması Emlâk Vergisi Kanununun yürürlüğe girdiği tarihte vergi mükellefi durumunda olan kimsenin (malik, intifa hakkı sahibi, malik gibi tasarruf eden) beyannamelerin kabulüne başlanmasından sonra beyanname verme ve tahakkuk edecek vergiyi ödeme mükellefiyetini ortadan kaldırmamaktadır. Bu sebeple 1.3.1972-2.5.1972 tarihleri arasındaki devrede ivazlı veya ivazsız devir ve temlik yoluyla iktisap edilen bina, arsa ve araziye İLİŞKİN genel beyanların devir ve temlik edenlerce yapılması ve 1972 bütçe yılı vergisinin de bunlar tarafından ödenmesi gerekir. İktisap edenlerin ise aynı bütçe yılı sonuna kadar ara beyanda bulunması ve vergi mükellefiyetinin de 1973 bütçe yılı başından itibaren başlaması tabiidir. Bilgi edinilmesini ve gereğinin bu esaslar içinde yapılmasını rica ederim.